Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Kto może być pracownikiem, a kto - pracodawcą

Poznaj podstawowe pojęcia prawa pracy. Dowiedz się kim jest pracownik i pracodawca i co należy rozumieć przez stosunek pracy. Sprawdź jakie cechy musi spełniać stosunek pracy.

Pojęcie pracownika

Zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Pracownikiem może być:

  • osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat  
  • osoba fizyczna, która nie ukończyła 18 lat na warunkach określonych w Kodeksie pracy dotyczących zatrudniania pracowników młodocianych
  • osoba fizyczna, która ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, o ile stosunek pracy nie sprzeciwia się dobru tej osoby.

Zabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 15 lat. Na szczególnych zasadach i przy spełnieniu określonych warunków dodatkowych, przepisy prawa pracy dopuszczają możliwość wykonywania pracy i innych zajęć zarobkowych przez dzieci.

Pojęcie pracodawcy

Pracodawcą może być osoba prawna (na przykład spółka akcyjna), jednostka organizacyjna (na przykład oddział osoby prawnej, filia spółki), choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Status pracodawcy będzie miał zatem taki podmiot, który powierza pracę innej osobie fizycznej (zatrudnia ją) w ramach stosunku pracy - w tym osoba fizyczna.

Stosunek pracy

Stosunek pracy to więź prawna łącząca pracodawcę i pracownika, w ramach której pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Podstawą do powstania stosunku pracy może być:

  • umowa: umowa o pracę, spółdzielcza umowa o pracę
  • akt powołania, akt mianowania
  • akt wyboru.

Jeśli nie masz pewności czy dana relacja jest stosunkiem pracy, sprawdź czy posiada następujące cechy:

  • polega na wykonywaniu pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania (pod kierownictwem pracodawcy)
  • praca jest wykonywana w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę
  • praca jest wykonywana przez pracownika za wynagrodzeniem (odpłatnie)
  • pracownik świadczy pracę osobiście
  • praca wykonywana jest w sposób ciągły i powtarzający się
  • ryzyko gospodarcze i techniczne związane z pracą wykonywaną przez pracownika ponosi pracodawca.

Pamiętaj! Praca powierzona na tych warunkach jest uznawana za zatrudnienie w ramach stosunku pracy, bez względu na nazwę łączącej strony umowy.

Czy ta strona była przydatna?