Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Na czym polega leasing

Leasing m.in. ze względu na swoją elastyczność jest atrakcyjną i wygodną formą finansowania zakupów środków trwałych (samochodów, maszyn i urządzeń), którą możesz zastosować w swojej firmie. Jest dobrą alternatywą dla firm, które nie zdołały uzyskać kredytu bankowego. W przypadku np. samochodu daje możliwość korzystania z niego bez konieczności inwestowania od razu w całą jego wartość, a warunkiem jest spłacanie zaciągniętego zobowiązania w ratach i tylko przez określony czas.

Przez umowę leasingu finansujący (firma leasingowa) zobowiązuje się nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu (przedsiębiorcy, który zamierza nabyć w drodze leasingu samochód) do używania albo do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. Umowa leasingu uregulowana jest w Kodeksie cywilnym.

Rodzaje leasingu

Leasing pod kątem rachunkowym i podatkowym dzieli się na operacyjny oraz finansowy. Każda ze wspomnianych form leasingu wywiera odrębne skutki podatkowe i to zarówno w dziedzinie podatku dochodowego jak i na gruncie podatku VAT. Ma też inne reperkusje majątkowe (różni się momentem i sposobem przenoszenia własności). Inny jest też czas trwania danego leasingu.

Leasing operacyjny

Zachodzi, gdy np. samochód będący przedmiotem leasingu stanowi środek trwały leasingodawcy i z tego tytułu on go amortyzuje. Leasingobiorca zaś ma jedynie możliwość wliczania rat leasingowych do kosztów działalności gospodarczej. Leasing operacyjny może przewidywać opcje wykupu środka po zakończeniu umowy leasingu. Okres leasingu operacyjnego jest krótkotrwały, lecz nie może być krótszy niż 24 miesiące.

Leasing operacyjny, czyli taki, w ramach którego odpisów amortyzacyjnych na gruncie podatku dochodowego dokonuje finansujący, jest traktowany jako świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. Oznacza to, że podatkiem VAT obciążone będą kolejne miesięczne raty leasingowe, tak więc i wydatki związane z podatkiem VAT będą rozłożone w czasie. Korzystający nie będzie musiał ponieść wydatku związanego z podatkiem VAT na wstępie trwania umowy leasingu (z góry od wartości sumy rat leasingowych). To odróżnia leasing operacyjny od finansowego, który na gruncie podatku VAT jest traktowany, jako dostawa towarów (co powoduje, że podatek VAT należy rozliczyć jednorazowo, z góry).

Leasing finansowy

Powoduje, że leasingobiorca traktuje wydzierżawiony tą drogą np. samochód jako własny środek trwały i po wpisaniu go do ewidencji rozlicza jego zakup w formie odpisów amortyzacyjnych. Leasing finansowy zazwyczaj trwa w całym okresie przydatności gospodarczej pojazdu. Po zakończeniu leasingu jego przedmiot przechodzi na własność leasingobiorcy.

Leasing zwrotny

Coraz popularniejszą formą finansowania działalności wśród przedsiębiorców jest tzw. leasing zwrotny. Polega on na tym, że przedsiębiorca w celu optymalizacji finansowej zbywa nabywane przez siebie mienie z jednoczesnym zapewnieniem sobie prawa do korzystania z niego w zamian za odpowiednie opłaty.

Jak wybrać odpowiedni leasing

Zanim zdecydujesz się na wybór firmy leasingowej dobrze się nad tym zastanów. Sprawdź, które oferty są korzystne dla ciebie. Sprawdź także opinie o firmach. Nie wystarczy tania oferta leasingowa. Dowiedz się, ile kosztuje ubezpieczenie, za co trzeba uiszczać dodatkowe opłaty manipulacyjne oraz ile kosztuje wysłanie do ciebie monitu wzywającego do zapłaty, jeżeli zapomnisz o zapłacie raty.  Najpierw musisz sprawdzić, jaki jest całkowity koszt leasingu proponowany przez konkretną firmę. Aby to stwierdzić musisz wiedzieć:

  • jaka jest kwota leasingu (wartość przedmiotu umowy powiększona o zysk finansującego)
  • wysokość opłaty inicjującej, wstępnej
  • jaka jest kwota wykupu przedmiotu umowy
  • czy jest wymagana i ile wynosi kaucja
  • jakie i za co są dodatkowe opłaty.

Dowiedz się również, ile czasu trwają wszystkie formalności związane z podpisaniem umowy.  

  • jeżeli spośród wielu analizowanych ofert leasingowych wybrałeś kilka, które twoim zdaniem proponują najkorzystniejsze warunki, to dopytaj się jeszcze przedstawiciela firmy, czy koszt wykupu oraz opłata wstępna są wliczone w całkowitą kwotę leasingu
  • bardzo ważna jest również informacja czy kaucja (jeżeli jest wymagana) jest zwrotna, czy też zostanie zaliczona na poczet ostatnich rat. Pamiętaj, że wartość raty leasingowej stanowi koszt uzyskania przychodu. Wpłacona zwrotna kaucja już nie
  • dokładnie porównaj ilość rat, które będziesz musiał spłacić, niezależnie od terminu na jaki została zawarta umowa. Wysokość każdej raty oraz ich ilość pozwoli w prosty sposób na weryfikację ofert  
  • z ilością rat związana jest również długość trwania ubezpieczenia. Sprawdź, czy przed końcem spłacania leasingu trzeba będzie przedłużyć ubezpieczenie na następny okres. Nie będziesz wtedy zaskoczony dodatkowymi kosztami
  • często przedsiębiorcy korzystają w swojej działalności z jednego ubezpieczyciela. Zorientuj się czy zawierając umowę leasingu będziesz mógł ubezpieczyć się u niego. Jeśli tak, to ile za taką zgodę zapłacisz. A może któraś oferta zawiera cały pakiet usług towarzyszących tj. ubezpieczenie, serwis, karta paliwowa, opony zimowe. Warto jest to wszystko wziąć pod uwagę przy wyborze firmy
  • dowiedz się, jak będzie rozliczona umowa leasingu w przypadku szkody całkowitej przedmiotu leasingu (np. samochód zostanie skradziony)
  • dowiedz się również, jakie poniesiesz koszty w przypadku przedterminowego zakończenia umowy leasingu
  • jeszcze jedna kwestia finansowa – oprocentowanie, musisz wiedzieć jakie jest oprocentowanie leasingu, czy jest ono stałe czy zmienne. Jaki wskaźnik ma na to wpływ np. WIBOR przy leasingu złotówkowym, korzystna oferta z góry określa zasady związane ze zmianą WIBOR, mniej korzystne są zapisy gdzie zmiana wysokości raty wymaga każdorazowej decyzji leasingodawcy
  • dla pewności poproś o przesłanie Tabeli Opłat i Prowizji i przeczytaj ją, tam są dokładnie wyszczególnione czynności, za które będziesz musiał dodatkowo zapłacić
  • analizując oferty leasingowe uwzględnij warunki jakie trzeba spełnić, aby uzyskać w danej firmie leasing, nie każda firma oferuje leasing dla każdego, niektóre oferty skierowane są tylko dla firm z pełną księgowością lub mają bardzo długą procedurę akceptacyjną.

Mając te wszystkie informacje będziesz mógł świadomie podjąć decyzje co do wyboru konkretnej oferty. A w trakcie trwania umowy nie będziesz zaskakiwany dodatkowymi opłatami i niespodziewanymi wydatkami. 

Umowa leasingowa

Jeżeli nie masz gotówki a musisz kupić samochód, urządzenia, maszyny, komputery lub inne rzeczy niezbędne do prowadzenia firmy, to możesz skorzystać z leasingu. Umowa leasingu pozwala na używanie rzeczy, tak jak właściciel. Właścicielem jednak jest leasingodawca. Finansowanie zakupów firmowych w formie leasingu ma bardzo dużo zalet podatkowych. Wartość rat leasingowych stanowi bowiem koszt uzyskania przychodu. Musisz rozważyć wszystkie korzyści i zagrożenia związane z zawarciem umowy leasingu. Może się tak zdarzyć, że dla twojej firmy korzystniejsze będzie zaciągnięcie kredytu.

Leasingodawca (finansujący) nabywa na własność przedmiot umowy w celu oddania go do używania leasingobiorcy (korzystającemu) na określony czas. W zamiast za to leasingobiorca zobowiązuje się opłacać comiesięczne raty leasingowe. Raty te pokrywają co najmniej wartość zakupu przedmiotu leasingu. Umowa leasingu musi być zawarta na piśmie. Inaczej będzie nieważna. Art. 7091-18 Kodeksu cywilnego reguluje te kwestie.

Podstawowe elementy umowy leasingowej oraz odpowiedzialność stron umowy reguluje Kodeks cywilny. Umowa powinna mieć formę pisemną.

Każda umowa leasingu składa się co najmniej z 3 dokumentów:

  • pisemnej umowy
  • harmonogramu spłat (załącznik do umowy)
  • Ogólnych Warunków Umowy Leasingowej – OWUL wraz z Tabelą Opłat i Prowizji (załączniki do umowy).

Na jaki czas można zawrzeć umowę?

Z reguły umowa jest wyrażona w miesiącach oraz  ilościach rat. Z powodów podatkowych minimalny czas trwania wynosi 40% okresu amortyzacji środka trwałego. Jeśli chodzi o maksymalny okres zawierania umów, to najwięcej firm oferuje 60 miesięcy. Można znaleźć firmy oferujące dłuższy leasing. Przy nieruchomościach minimalny okres to 5 lat.

Opłata wstępna

Każda firma określa wysokość opłaty wstępnej (inicjującej, początkowej). Jest to jednorazowa opłata związana z zawarciem umowy leasingowej. Wysokość opłaty kształtuje się od 1% - 10%, ale może być większe.  Niektóre firmy w ogóle nie wymagają takiej opłaty. Pierwszą opłatę możesz wpłacić większą, niż wymaga tego leasingodawca, oczywiście za jego zgodą. Ale przeanalizuj, czy opłaca ci się to podatkowo.

Sprzedaż przedmiotu umowy po zakończeniu umowy leasingu 

Umowa może zawierać postanowienie, że po zakończeniu leasingu finansujący przeniesie własność przedmiotu na korzystającego (opcja leasingowa). Jest to bardzo korzystne finansowo rozwiązanie bo nabywasz rzecz (którą do tej pory użytkowałeś) znacznie poniżej jej wartości rynkowej.

Przeniesienia własności rzeczy po zakończeniu leasingu możesz żądać w ciągu miesiąca od zapłaty ostatniej raty. Strony mogą umówić się inaczej. 

Szczegółowe warunki wykupu przedmiotu leasingu powinny być uregulowane w OWUL. Pamiętaj, że sam wykup przedmiotu umowy leasingu stanowi całkowicie odrębną od leasingu transakcję.

Kaucja

Przy podpisywaniu umowy zwróć uwagę, czy firma leasingowa wymaga zapłaty kaucji. Kaucja może być zwrotna i wtedy nie jest wliczana w koszt uzyskania przychodu. Może też być zaliczana na poczet przyszłych rat. Można ją wtedy wliczyć w koszty uzyskania przychodu.

Rata leasingowa

Minimalna wartość umowy odpowiada co najmniej cenie nabycia rzeczy przez leasingodawcę. W praktyce jest jednak większa bo powiększona o zysk finansującego. Płatność może odbywać się tylko w formie pieniężnej (gotówkowej lub bezgotówkowej). Każda rata musi być opłacana w terminie. Wysokość raty może się zmieniać i jest najczęściej uzależniona od wskaźnika WIBOR (przy leasingu złotówkowym). Korzystna oferta z góry określa zasady związane ze zmianą WIBOR. Mniej korzystne są zapisy, gdzie zmiana wysokości raty wymaga każdorazowej decyzji leasingodawcy. W przypadku leasingu wyrażonego w innej walucie niż złotówka sprawdź, co wpływa na wysokość rat.   

Ubezpieczenie

Podpisując umowę leasingową zgadzasz się również na ubezpieczenie przedmiotu leasingu. Firmy leasingowe mają ubezpieczycieli, z którymi współpracują. Za zgodą leasingodawcy możesz się ubezpieczyć u swojego ubezpieczyciela. Dowiedz się, jakie są warunki ubezpieczenia we własnym zakresie i jaka jest opłata manipulacyjna. Zwróć uwagę, czy ubezpieczenie pokrywa się z ilością rat, od kiedy zaczyna obowiązywać i kiedy się kończy. 

Wydanie przedmiotu leasingu

W każdej umowie jest zawarta informacja na temat terminu wydania przedmiotu leasingu. Przeanalizuj, czy termin ten ci odpowiada i od kiedy obowiązuje ubezpieczenie. 

Termin spłat

Niezapłacenie choćby jednej raty może spowodować wypowiedzenie umowy przez leasingodawcę. Będziesz musiał od razu spłacić pozostałe raty. Zanim to nastąpi, musisz otrzymać pismo z ponagleniem do zapłaty zaległej raty w wyznaczonym terminie.

Wszystkie kwestie związane z wypowiedzeniem umowy  są z reguły zawarte w OWUL, które precyzyjnie określają jakie jest postępowanie firmy w przypadku zaległości, wysokości odsetek, opłat za wezwanie do zapłaty.

Uwaga! Jeśli spóźnisz się z ratą, będziesz musiał zapłacić za każdy wysłany do Ciebie monit wzywający do zapłaty. Sprawdź, jaka jest opłata za tą czynność w Tabeli Opłat i Prowizji.    

Korzystanie z rzeczy jak właściciel

Pomimo tego, że faktycznie możesz korzystać z przedmiotu leasingu jak właściciel, to jednak nim nie jesteś. Dlatego konieczne jest uzyskiwanie każdorazowo zgody leasingodawcy czyli właściciela m.in. na:

  • korzystanie przez osoby trzecie (z reguły inne niż pracownik, członek najbliższej rodziny)
  • wybór własnego ubezpieczyciela
  • zmiana miejsca serwisowania samochodu, maszyn, urządzeń
  • montaż instalacji gazowej lub haka holowniczego
  • podnajem przedmiotu leasingu
  • wyjazd za granicę leasingowanym samochodem
  • tuning i inne przeróbki.

Każda dodatkowa czynność – zgodna firmy leasingowej z reguły jest związana z dodatkową opłatą manipulacyjną. Sprawdź to w  Tabeli Opłat i Prowizji.

Skrócenie umowy leasingowej

Skrócenie trwania umowy leasingowej jest możliwe za zgodą leasingodawcy. Ze względów podatkowych nie opłaca się skracać jej przed upływem 40% okresu amortyzacji środka trwałego. Firmy leasingowe niechętne podchodzą do skracania umów. Pamiętaj również, że może z tym być związana dodatkowa opłata manipulacyjna.  

Wygaśnięcie umowy 

Każda umowa zawiera postanowienia na wypadek jej rozwiązania lub wypowiedzenia. Dotyczy to także umowy leasingu. Zanim podpiszesz umową, sprawdź, w jakich okolicznościach może być rozwiązana.

Uwaga! Leasing może dotyczyć także nieruchomości (budynków, gruntów, magazynów). Jeśli w umowie leasingu nieruchomości zawarta jest opcja zakupu nieruchomości przez korzystającego, to umowa leasingu powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Pamiętaj!

Zanim podpiszesz umowę, przeczytaj Tabelę Opłat i Prowizji. Znajdziesz tam wyszczególnione czynności, za które będziesz musiał dodatkowo zapłacić.

Sprawdź w umowie m.in.:

  • jak zmieni się wysokość raty na skutek zmiany WIBOR/EURIBOR
  • jakie są zasady rozliczania szkód  (zwłaszcza szkody całkowitej)
  • jakie są zasady korzystania z własnego ubezpieczenia,
  • jakie są zasady rozliczenia umowy w przypadku wcześniejszego zakończenia
  • jakie są odsetki, opłaty i kary w przypadki opóźnień w płatnościach.

Jesli masz wątpliwości, zapytaj przedstawiciela firmy:

  • czy można kontynuować spłatę rat w trakcie zawieszenia działalności lub po likwidacji jako osoba prywatna
  • czy będzie możliwość wydłużenia umowy i jakie są opłaty manipulacyjne
  • jak wygląda procedura rozliczenia umowy leasingu w przypadku całkowitej szkody przedmiotu leasingu np. gdy leasingowany samochód po wypadku drogowym nadaje się do kasacji lub maszyny zostaną całkowicie zniszczone w skutek pożaru
  • czy jest możliwość przepisania polisy na nowego właściciela przy wykupie  przedmiotu leasingu.

Zobacz:

Rozwiązanie umowy leasingu

Zamykając działalność powinieneś zadbać o to, aby załatwić wszystkie formalności związane z ewentualnymi umowami leasingu twojej firmy. W zasadzie, umowy zawierane z leasingodawcą nie zawierają opcji jej wypowiedzenia przez leasingobiorcę. Zawierają zapisy o możliwości ich wypowiedzenia przez leasingodawcę w przypadku nie spełnienia określonych warunków przez leasingobiorcę, w szczególności w przypadku zwłoki w zapłacie rat leasingowych.

Poinformowanie leasingodawcy

W przypadku likwidacji działalności gospodarczej powinieneś poinformować o tym fakcie firmę leasingową i ustalić z nią dalsze działania dotyczące przedmiotu leasingu. Niepoinformowanie firmy leasingowej o fakcie zaprzestania działalności gospodarczej lub też zaprzestanie spłacania rat leasingowych  narazić cię może zarówno na odebranie przedmiotu leasingu, jak i na postawienie w stan wymagalności zobowiązań wynikających z umowym, czyli zapłacenia pozostałych do spłaty rat  powiększonych o prowizje i inne opłaty sankcyjne przewidziane w ogólnych warunkach leasingu.

Sposoby rozliczenia umowy leasingu

To, w jaki sposób umowa leasingu zostanie rozwiązana zależy od indywidualnych zapisów w umowie leasingowej oraz ustaleń z daną firmą leasingową. Istnieje kilka możliwości: 

  • Najmniej korzystnym rozwiązaniem jest dokonanie zwrotu przedmiotu leasingu na zasadach ujętych w umowie. Wiąże się to z koniecznością zapłaty pozostałych rat leasingowych pomniejszonych o dyskonto (korzyści leasingodawcy wynikające z wcześniejszego zakończenia umowy - zasady ich wyliczenia są określone w ogólnych warunkach leasingu), a powiększonych o różnego rodzaju prowizje i opłaty przewidziane w umowie. Ostateczna kwota do zapłaty wyliczona zostanie także z uwzględnieniem korzyści, jakie leasingobiorca uzyskał wskutek zapłaty rat przed umówionym terminem i rozwiązania umowy leasingu. W praktyce, kwota do zapłaty będzie więc pomniejszona o wartość uzyskaną przez leasingodawcę ze sprzedaży zwróconego przedmiotu leasingu.
  • Najprostszym rozwiązaniem jest spłata pozostałych rat leasingu skalkulowanych przez leasingodawcę na wniosek przedsiębiorcy, przy czym pozostała do spłaty wartość rat leasingowych może ulec zmniejszeniu o dyskonto z tytułu wcześniejszej spłaty. Przy opcji wykupu przedmiotu leasingu jest to finansowo korzystne rozwiązanie dla przedsiębiorcy, gdyż spłaca on z dyskontem zobowiązania wobec firmy leasingowej i staje się właścicielem przedmiotu leasingu.
  • Innym rozwiązaniem jest dokonanie cesji umowy leasingowej na inny podmiot gospodarczy za zgodą leasingodawcy. Działanie takie może być korzystne zarówno dla przedsiębiorcy likwidującego działalność gospodarczą, jak i dla podmiotu nabywającego przedmiot leasingu, gdyż warunki cesji są indywidualnie ustalane między stronami.
  • Możliwe jest także dokonanie zamiany leasingu na leasing konsumencki, czyli taki, w którym leasingobiorcą jest osoba nieprowadząca działalności gospodarczej. Możliwość skorzystania z takiej formy rozliczania się z leasingodawcą zależy od oferty firmy leasingowej. Pozytywną stroną takiego działania jest de facto kontynuowanie zawartej umowy pomimo likwidacji działalności gospodarczej.

Rozwiązanie umowy leasingu – skutki podatkowe

Powinieneś wiedzieć, że rozwiązanie umowy leasingu nie powoduje negatywnych skutków podatkowych dla leasingobiorcy. Przedsiębiorca nie jest zobowiązany do dokonania korekty rozliczonych w okresie trwania umowy leasingowej kosztów uzyskania przychodów, które stanowiły ponoszone opłaty leasingowe i odpisy amortyzacyjne (w przypadku leasingu finansowego). O ile oczywiście ich poniesienie miało związek z uzyskanym przychodem. Pomimo wcześniejszego rozwiązania umowy leasingowej opłaty leasingowe i inne koszty poniesione przez przedsiębiorcę w okresie jej trwania pozostają kosztami uzyskania przychodu.

VAT

W zakresie podatku VAT obowiązek korekty tego podatku jest uzależniony od rodzaju leasingu. W przypadku leasingu finansowego, czyli leasingu, w którym przedmiot leasingu traktowany jest jak własność leasingobiorcy (księgowo stanowi środek trwały leasingobiorcy) i jest przez niego amortyzowany na zasadach ogólnych, wcześniejsze rozwiązanie umowy leasingowej (jeśli wiąże się z brakiem zapłaty pozostałych do spłacenia rat leasingowych i zwrotem przedmiotu leasingu na rzecz leasingodawcy) powoduje konieczność skorygowania przez leasingobiorcę naliczonego podatku VAT.

Skorygowana kwota podatku naliczonego powinna odpowiadać kwocie opłat leasingowych faktycznie zapłaconych przez leasingobiorcę na podstawie umowy leasingu do czasu jej rozwiązania. Kwota ta różni się od kwoty pierwotnie przyjętej przy wydaniu przedmiotu leasingu, ze względu na wcześniejsze zakończenie umowy leasingu, a więc zmianę jej postanowień odnośnie sumy opłat leasingowych.

W przypadku leasingu operacyjnego, czyli leasingu, w którym przedmiot leasingu nie stanowi własności przedsiębiorcy, lecz pozostaje własnością leasingodawcy i w konsekwencji podatek VAT jest naliczany w czasie zgodnie z harmonogramem naliczania kolejnych rat leasingowych, przedsiębiorca nie jest zobowiązany do dokonywania jakichkolwiek korekt w zakresie podatku VAT, gdyż podatek VAT był naliczany w czasie przy ratach leasingowych.

Czy ta strona była przydatna?