Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Ewidencja i przekazywanie odpadów w BDO

Przedsiębiorcy, którzy posiadają odpady, muszą prowadzić ich ewidencję elektronicznie w Bazie Danych Odpadowych – BDO, na swoim indywidualnym koncie. Przeczytaj, kto musi prowadzić ewidencję odpadów w BDO i jak wygląda taka ewidencja.

Kto musi prowadzić ewidencję odpadów

Odejście od papierowej ewidencji, na rzecz ewidencji elektronicznej, prowadzonej w BDO na indywidualnym koncie przedsiębiorcy, ma uszczelnić gospodarkę odpadami i pomóc w walce z szarą strefą, czyli na przykład z tworzeniem dzikich wysypisk śmieci. Dzięki niej instytucje kontrolujące mogą na bieżąco - w czasie rzeczywistym - mieć wgląd w to, ile i jakiego rodzaju odpady powstają w konkretnej firmie.

Ewidencję odpadów musi prowadzić każdy posiadacz odpadów. Jeśli nim jesteś, to bez wpisu w rejestrze BDO nie możesz przekazywać odpadów, na przykład firmie transportującej.

Posiadacz odpadów: każdy, czyja działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów oraz:

  • osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów
  • każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu odpadów
  • władający powierzchnią ziemi (w zakresie odpadów znajdujących się na nieruchomości, chyba że należą one do innego podmiotu)
  • podmiot, który świadczy usługi w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw, w zakresie odpadów, które powstają w związku z tymi usługami i o ile umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Od 1 stycznia 2021 roku wszystkie dokumenty w ewidencji są przygotowywane elektronicznie, za pośrednictwem BDO, a karty papierowe, za pomocą których firmy dotąd ewidencjonowały odpady, są wycofywane z obiegu.

Pamiętaj! Papierowa dokumentacja może być nadal stosowana jedynie w przypadku awarii systemu BDO, kiedy nie jest możliwe wystawianie kart elektronicznych. W takiej sytuacji dane z papierowych dokumentów ewidencji odpadów trzeba będzie przenieść do systemu BDO, nie później niż 30 dni po ustaniu awarii.

Zobacz: Wpis do rejestru BDO (podmioty wprowadzające produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujące odpadami).

Ewidencja odpadów musi być prowadzona zgodnie z katalogiem odpadów określonym w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. Oznacza to, że osobno trzeba ewidencjonować poszczególne rodzaje odpadów. Tych rodzajów jest kilkaset, ale w systemie BDO, w zakładce Ewidencja odpadów, będziesz mógł wybrać z listy te, które chcesz zaewidencjonować i sukcesywnie dodawać informacje o ilości odpadów wytworzonych i przekazanych.

Kto jest zwolniony z obowiązku prowadzenia ewidencji

Nie każdy, kto ma odpady, musi prowadzić ich ewidencję. Z tego obowiązku są zwolnieni:

  • wytwórcy odpadów komunalnych (czyli śmieci, które powstają w gospodarstwach domowych)

Pamiętaj! Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą lub przedsiębiorcy, którzy w ramach prowadzonej działalności wytwarzają jedynie odpady o składzie
i charakterze odpadów komunalnych
i są objęci systemem odbioru odpadów komunalnych, są traktowani jako wytwórcy odpadów komunalnych. Takie podmioty nie muszą prowadzić ewidencji, ani rejestrować się w BDO.

Dodatkowo, z obowiązku prowadzenia ewidencji są zwolnione firmy produkcyjne i przemysłowe, które wytwarzają rodzaje odpadów wymienione w Rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, w ilościach nie większych niż wskazane w tym rozporządzeniu.

Zwolnienie dotyczy łącznie 46 rodzajów odpadów dla określnych ilości wytwarzanych w ciągu roku, między innymi:

  • odpadów takich jak: odchody zwierzęce, odpady kory i korka, odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, gruz ceglany, odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, drewno, szkło i tworzywa sztuczne, produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia
  • części wytwórców odpadów opakowaniowych. Odpady z tej grupy (15) powstają często w wyniku rozpakowywania opakowań zbiorczych. W przypadku małych przedsiębiorstw takie odpady powstają w niewielkich ilościach. Dotyczy to w szczególności właścicieli sklepów, biur i innych punktów handlowych, do których produkty dostarczane są w opakowaniach zbiorczych (np. w kartonach, opakowaniach z tworzyw sztucznych)
  • części grup odpadów niebezpiecznych (między innymi zużyte urządzenia zawierające elementy niebezpieczne, baterie zawierające rtęć, czy opakowania z metali zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone - te ostatnie są szczególnie istotne z punktu widzenia zakładów kosmetycznych czy fryzjerskich)
  • odpadów powstałych w wyniku eksploatacji drukarek i świetlówek, o ile nie przekroczą ilości, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji.

Uwaga! Jeśli w ciągu roku przekroczysz ilość odpadów, dla której nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji, musisz uzyskać wpis do Rejestru BDO i rozpocząć ich ewidencjonowanie.

Jak wygląda ewidencja w BDO  

Pełna ewidencja odpadów

Odpady w systemie BDO są ewidencjonowane w 2 krokach.

Pierwszy: jeśli wytworzyłeś odpady, przygotowujesz elektroniczną kartę przekazania odpadów. Możesz to zrobić do 30 dni przed ich rzeczywistym przekazaniem firmie transportującej odpady.

Na karcie wpisujesz m.in. masę odpadów, ich kod, adres firmy, która transportuje odpady, adres przejmującego odpady (np. firmę prowadzącą przetwarzanie odpadów) oraz datę ich przekazania. Kartę zatwierdzasz w momencie, kiedy firma transportująca faktycznie je od ciebie odbiera.

Drugi: sporządzasz elektroniczną kartę ewidencji odpadów. Karta służy do ewidencjonowania odpadów, które wytworzyłeś i przekazałeś do dalszego zagospodarowania.

W karcie ewidencji odpadów, w zakładce „wytworzone”, odnotowujesz  każdy wytworzony odpad podlegający ewidencji, natomiast w zakładce „przekazane” odpady, które oddałeś do dalszego zagospodarowania (np. firmie przetwarzającej odpady).

Te dane wypełniasz na podstawie karty przekazania odpadów. System umożliwi ci wskazanie karty przekazania odpadów, którą chcesz zaewidencjonować - jeśli podasz jej numer, wszystkie dane zostaną z niej automatycznie skopiowane do karty ewidencji.

Uproszczona ewidencja odpadów

Uproszczoną ewidencję odpadów mogą prowadzić firmy, które:

  • wytwarzają odpady niebezpieczne, w ilości do 100 kg rocznie
  • wytwarzają odpady inne niż niebezpieczne, niebędące odpadami komunalnymi, w ilości do 5 ton rocznie
  • transportują odpady wykonując wyłącznie usługę transportu odpadów
  • władają powierzchnią ziemi, na której komunalne osady ściekowe są stosowane:
    • w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz
    • do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu
    • do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz.

Przy uproszonej ewidencji wypełniasz tylko karty przekazania odpadów i nie musisz sporządzać elektronicznych kart ewidencji.

Jakie dokumenty są potrzebne do ewidencji odpadów

To, jakich dokumentów używasz do ewidencji odpadów, zależy od rodzaju odpadów oraz tego do jakiej kategorii posiadacza odpadów należysz.

Ważne! Wszystkie dokumenty i dane, na podstawie których sporządzane są dokumenty (karty) ewidencji odpadów, należy przechowywać przez pięć lat i udostępniać na żądanie odpowiednich organów.

Sprawdź jakie dokumenty są potrzebne na etapie przekazania odpadów:

Rodzaj karty Kto wypełnia
karta przekazania odpadów • posiadacz odpadów
• podmioty prowadzące uproszczoną ewidencję odpadów
karta przekazania odpadów komunalnych • podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości,
• posiadacze odpadów prowadzący zbieranie lub przetwarzanie odpadów komunalnych i transportujący odpady komunalne

Sprawdź jakie dokumenty są potrzebne na etapie ewidencji odpadów:

Rodzaj karty Kto wypełnia
karta ewidencji odpadów

• każdy posiadacz odpadów, objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji, za wyjątkiem firm, prowadzących uproszczoną ewidencję odpadów

karta ewidencji komunalnych osadów ściekowych • wytwórca komunalnych osadów ściekowych
karta ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego

• przedsiębiorca prowadzący zakład przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego

karta ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji • przedsiębiorca prowadzący stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów
karta ewidencji odpadów niebezpiecznych

• sprzedawcy  i pośrednicy w obrocie odpadami niebezpiecznymi

Jakie informacje muszą się znaleźć w ewidencji odpadów

Informacje, które trzeba podać w każdym dokumencie dotyczącym ewidencji odpadów:

  • imię i nazwisko lub nazwę posiadacza odpadów, w tym wykonującego usługę transportu odpadów, adres zamieszkania lub siedziby oraz adres miejsca prowadzenia działalności
  • numer rejestrowy, nadany przez marszałka województwa
  • numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany
  • imię i nazwisko lub nazwę sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami  oraz adres zamieszkania lub siedziby, o ile przekazanie odpadów odbywa się z udziałem tych podmiotów
  • imię i nazwisko osoby sporządzającej - w przypadku karty ewidencji odpadów
  • imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby władającego powierzchnią ziemi, na której są stosowane komunalne osady ściekowe w celach, o których mowa w art. 96 ust. 1 pkt 1-3 (m.in. uprawa roślin przeznaczonych do produkcji kompostu)
  • rodzaj prowadzonej działalności w zakresie gospodarki odpadami w szczególności wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów
  • adres miejsca pochodzenia odpadów, w tym spoza terytorium kraju - z wyłączeniem wytwórców odpadów
  • masa odpadów lub suchą masę odpadów oraz kod i rodzaj odpadów
  • sposób gospodarowania odpadami - w przypadku posiadacza odpadów prowadzącego przetwarzanie odpadów
  • adres miejsca przeznaczenia odpadów, a w przypadku przeznaczenia odpadów poza terytorium kraju również datę rozpoczęcia transportu, rodzaj środka transportu oraz przewidywaną metodę przetwarzania odpadów

Sprawdź jakie informacje, które trzeba podać dodatkowo, w zależności od rodzaju dokumentu:

Karta przekazania odpadów data i godzina rozpoczęcia transportu odpadów i ich dostarczenia do następnego posiadacza odpadów (np. firmy, która zajmuje unieszkodliwianiem odpadów)
numery rejestracyjne środków pojazdu albo zespołu pojazdów, które transportują odpady
numery pojemników oraz numery certyfikatu wymagane dla składowania odpadów rtęci metalicznej - w przypadku posiadacza odpadów przekazującego odpady rtęci metalicznej do czasowego składowania na składowisku odpadów niebezpiecznych przeznaczonym do czasowego składowania odpadów rtęci metalicznej oraz w przypadku zarządzającego składowiskiem odpadów niebezpiecznych przeznaczonym do czasowego składowania odpadów rtęci metalicznej przekazującego te odpady do dalszego unieszkodliwienia
Karta ewidencji odpadów procentowa zawartości PCB w odpadzie, jeżeli odpad zawiera PCB
masa odpadów wytworzonych, odebranych, przyjętych, zagospodarowanych we własnym zakresie lub przekazanych
Karta ewidencji komunalnych osadów ściekowych nazwa oraz adresie oczyszczalni ścieków, w której powstają komunalne osady ściekowe
rodzaj przeprowadzonej obróbki komunalnych osadów ściekowych
skład i właściwości komunalnych osadów ściekowych
data, miejsce i powierzchnia stosowania komunalnych osadów ściekowych
cel stosowania komunalnych osadów ściekowych
Karta ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego wytworzone odpady w wyniku przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w szczególności o masie
i rodzaju tych odpadów
gospodarowanie we własnym zakresie odpadami powstałymi w wyniku przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego
i elektronicznego, w szczególności masa i rodzaj zagospodarowanych odpadów oraz o zastosowany proces odzysku lub unieszkodliwiania
odpady powstałe w wyniku przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego przekazanych innemu posiadaczowi odpadów, w szczególności o masie i rodzaju przekazanych odpadów

Karta ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji

pojazdy przyjęte do punktu zbierania pojazdów lub przyjętych do stacji demontażu pojazdów, w szczególności o masie i liczbie przyjętych pojazdów
odpady powstałe po demontażu pojazdów, w szczególności o masie i rodzaju tych odpadów
sposobie przetworzenia odpadów powstałych po demontażu pojazdów, z podziałem na przetworzone na stacji demontażu oraz przekazane do przetworzenia w kraju, w szczególności o masie przetworzonych odpadów
masa odpadów powstałych po demontażu pojazdów przekazanych do przetworzenia do innego kraju
masa przeznaczonych do ponownego użycia przedmiotów wyposażenia i części, wymontowanych z pojazdów wycofanych z eksploatacji

Karta ewidencji odpadów niebezpiecznych

imię i nazwisko, adres zamieszkania lub siedziby oraz numer rejestrowy posiadacza odpadów, który przekazuje odpad
imię i nazwisko, adres zamieszkania lub siedziby oraz numer rejestrowy posiadacza odpadów, który przejmuje odpad
informacja o rodzaju prowadzonej działalności w zakresie sprzedaży odpadów lub pośredniczenia w ich obrocie
Karta przekazania odpadów komunalnych nazwa gminy, z terenu której odpady komunalne są odbierane od właścicieli nieruchomości
obszar gminy, z terenu której odpady komunalne są odbierane od właścicieli nieruchomości
data i godzina rozpoczęcia i zakończenia odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości
data i godzina rozpoczęcia transportu odpadów komunalnych do następnego posiadacza odpadów
data i godzina przejęcia odpadów komunalnych przez następnego posiadacza odpadów albo dacie i godzinie ich przekazania do stacji przeładunkowej, miejscu zbierania lub miejscu przetwarzania odpadów komunalnych, prowadzonych przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości

Jak wygląda przekazywanie odpadów od 1 stycznia 2021

Ze względu na epidemię COVD-19 do 31 grudnia 2020 roku dokumenty wymagane do ewidencjonowania odpadów można było przygotować w formie elektronicznej lub papierowej.

Od 1 stycznia 2021 roku ewidencja może mieć jedynie formę elektroniczną.

Jedynym wyjątkiem jest awaria systemu teleinformatycznego, w którym Baza BDO jest prowadzona.  Wtedy można wystawiać dokumenty papierowe, jednak dane z tych dokumentów należy przenieść do systemu BDO nie później 30 dni od ustania awarii.
Przekazanie odpadów z wykorzystaniem dokumentacji elektronicznej opisują cztery główne kroki:
    
KROK 1
Jeśli chcesz się przekazać swoje odpady, po zalogowaniu w systemie BDO, musisz utworzyć kartę przekazania odpadów. Umieść na niej wszystkie informacje wymagane dla danej karty i rodzaju odpadów. Zawsze musisz podać ich masę i właściwy kod i rodzaj odpadów.
W karcie podajesz też dane firmy, która odbiera od ciebie odpady.

Zobacz jakie informacje muszą się znaleźć na karcie przekazania odpadów.

KROK 2
Pracownik firmy transportującej twoje odpady loguje się do systemu BDO i przyjmuje twoją kartę przekazania odpadów. Może ściągnąć potwierdzenie jej wygenerowania.
To potwierdzenie musi mieć kierowca w czasie transportu odpadów w dowolnej formie (elektronicznej lub papierowej). Jeśli pracownik firmy transportującej odpady nie ma przy sobie urządzenia, na którym może zalogować się do BDO i wygenerować potwierdzenie, możesz zrobić to za niego.

KROK 3
Gdy transportujący odpady dotrze do miejsca ich przekazania (na przykład do zakładu przetwarzania odpadów), odbiorca loguje się do BDO i sprawdza wszystkie informacje znajdujące się na karcie przekazania odpadów. Jeśli informacje są prawidłowe – zatwierdza kartę przekazania odpadów. Jeśli na karcie są błędy – odrzuca ją.
W tej sytuacji ty możesz edytować swoją kartę i nanieść korektę, zgodnie z uwagami odbierającego.

Ważne! Na tym etapie będziesz mógł zmodyfikować tylko masę i kod odpadów.

KROK 4
Odbiorca odpadów zatwierdza w systemie BDO kartę przekazania odpadów, a transportujący odpady potwierdza zakończenie transportu. Dopiero w tym momencie przekazałeś skutecznie swoje odpady.

Szczegółowe informacje na temat prowadzenia ewidencji w systemie BDO, w tym tworzenia kart oraz ich wypełniania, znajdują się na stronie internetowej BDO.

Jakie kary i za co

Jeśli, pomimo obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, nie będziesz tego robić lub będziesz to robić w sposób nieterminowy lub niezgodny z faktyczną ilością czy rodzajami przekazywanych odpadów, to grozi ci kara grzywny lub aresztu.

Taka sama kara spotka cię, jeśli wbrew obowiązkowi wpisu do Rejestru BDO, będziesz prowadzić swoją działalność bez tego wpisu.

Wysokość grzywny wynosi od 100 zł do ponad 1 miliona zł. Pełna lista sytuacji, które podlegają karze grzywny lub aresztu jest wymieniona w art. 171-193 ustawy o odpadach.

Kara aresztu lub grzywna, to nie jedyna sankcja, jaka może cię spotkać za złamanie przepisów ustawy o odpadach. Właściwy Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska będzie mógł nałożyć na ciebie także administracyjną karą pieniężną. Karane będzie między innymi:

  • prowadzenie działalności wymagającej wpisu do Rejestru BDO bez tego wpisu
  • transport odpadów niezgodny z wymaganiami, o których mowa w art. 24 ustawy o odpadach , czyli m.in. bez wygenerowanego z BDO potwierdzenia,
  • zmiana klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą lub z innymi odpadami, substancjami lub materiałami, prowadzące do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych do poziomu niższego niż poziom określony dla odpadów niebezpiecznych.

Pełna lista sytuacji, w których organ może nałożyć administracyjną karę pieniężną znajduje się w art. 194 ustawy o odpadach.

Administracyjna kara pieniężna będzie wymierzana w wysokości od 5 tys. zł do 1 mln zł.

Czy ta strona była przydatna?