Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Jakie składki ZUS płaci przedsiębiorca

Jeśli prowadzisz firmę, musisz płacić składki do ZUS. Przeczytaj, jakie składki musisz płacić za siebie, a jakie – za zatrudnionych pracowników, a także od jakiej podstawy liczy się wysokość składek.

Którzy przedsiębiorcy muszą płacić składki do ZUS

Musisz płacić składki do ZUS, jeśli jesteś:

  • przedsiębiorcą zarejestrowanym w CEIDG, w tym wspólnikiem spółki cywilnej
  • wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
  • wspólnikiem spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej
  • osobą wykonującą wolny zawód
  • twórcą lub artystą
  • prowadzisz publiczną lub niepubliczną szkołę lub formę wychowania przedszkolnego.

Ważne! Od tej zasady są pewne wyjątki. Prowadząc działalność gospodarczą, nie będziesz płacić składek w sytuacji zbiegu ubezpieczeń, czyli wtedy, gdy masz inne tytuły do ubezpieczenia, na przykład jednocześnie pracujesz na etacie.

Zobacz, jak zgłosić się do ZUS przy kilku tytułach do ubezpieczenia.  

Jakie składki przedsiębiorca rozlicza i opłaca za siebie

Jako przedsiębiorca musisz rozliczać i opłacać do ZUS składki za siebie na:

  • ubezpieczenia społeczne, z których obowiązkowe są: ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a dobrowolne jest ubezpieczanie chorobowe
  • Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS)
  • ubezpieczenie zdrowotne.

Ubezpieczenia społeczne, składki na Fundusz Pacy i Fundusz Solidarnościowy  

Przedsiębiorcy, którzy zaczynają działalność lub osiągają niewielkie przychody, mają prawo do ulg, dzięki którym składka opłacana do ZUS może być niższa od standardowej. Zanim zaczniesz płacić składki ZUS, sprawdź, czy nie przysługują ci ulgi.

Zobacz:

Jeśli nie masz prawa do ulg, musisz opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Pamiętaj! Możesz zadeklarować wyższą podstawę i opłacać wyższe składki, aby w przyszłości otrzymywać wyższe świadczenia, przede wszystkim emerytalne lub rentowe.

Minimalna podstawa, od której liczy się składki w 2020 r., wynosi 3136,20 zł.

Wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe są wyrażone w procentach i wynoszą:

  • na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy
  • na ubezpieczenia rentowe – 8,00% podstawy
  • na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% podstawy
  • na ubezpieczenie wypadkowe:
    • od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. dla płatników składek, którzy zgłaszają do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych oraz nie podlegają wpisowi do rejestru REGON – 1,67% podstawy
    • w pozostałych przypadkach wysokość składki jest ustalana na podstawie określenia grupy ryzyka.

Dodatkowo płacisz składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – 2,45% podstawy łącznie.

Zobacz, jak ustalać wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Sprawdź, jakie składki w 2020 r. zapłaci za siebie przedsiębiorca, który zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych przy minimalnej podstawie wymiaru składki.

2020 [zł]
Minimalna podstawa wymiaru składki (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) 3136,20
Składka emerytalna (19,52%) 612,19
Składka rentowa (8,00%) 250,90
Składka chorobowa (dobrowolna) (2,45%) 76,84
Składka wypadkowa od 1.04.2020 r. (1,67%) 52,37
Skadka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (2,45%) 76,84
Razem (bez składki zdrowotnej) 1069,14

Uwaga! Przedsiębiorca nie musi płacić za siebie składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli:

  • ma prawo do korzystania z obniżonych składek ZUS od preferencyjnej podstawy; w tym przypadku podstawa składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia brutto
  • ukończył 60. rok życia – w przypadku mężczyzn – lub 55. rok życia – w przypadku kobiet.

Ubezpieczenie zdrowotne  

Do powyższych kwot musisz doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Podstawę wymiaru tej składki również stanowi kwota przez ciebie zadeklarowana, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne stanowi 9% podstawy wymiaru składki.

Najniższa podstawa wymiary składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2020 r. wynosi 4026,01 zł. Przy tej najniższej podstawie miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 362,34 zł.

Uwaga! Przedsiębiorca nie musi płacić za siebie składki zdrowotnej, jeśli:

  • jest emerytem bądź rencistą, którego emerytura lub renta nie przekracza miesięcznie wysokości minimalnego wynagrodzenia, opłacającym podatek dochodowy z prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej
  • jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, która opłaca podatek dochodowy z prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej
  • jest emerytem bądź rencistą, którego emerytura lub renta nie przekracza miesięcznie wysokości minimalnego wynagrodzenia, a z działalności uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty najniższej emerytury
  • jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, która z działalności uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty najniższej emerytury.

Jakie składki przedsiębiorca płaci za pracownika  

Jeśli zatrudniasz pracowników, musisz płacić za nich składki na:

  • ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe
  • ubezpieczenie zdrowotne
  • Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS)
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP)
  • Fundusz Emerytur Pomostowych – jeśli zatrudniasz pracowników, którzy urodzili się po 31 grudnia 1948 r., pracują w szczególnych warunkach lub wykonują prace o szczególnym charakterze.

Składki należne za pracownika, określone jako procent podstawy wymiaru, wynoszą:

  • na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy
  • na ubezpieczenia rentowe – 8,00% podstawy
  • na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% podstawy
  • na ubezpieczenie wypadkowe – stopa procentowa jest zróżnicowana i zależy od liczby osób ubezpieczonych oraz branży, w której działa firma

Składka zdrowotna wynosi 9% wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (jest to inna podstawa niż w przypadku ubezpieczeń społecznych).

Przeczytaj, co jest podstawą wymiaru składek pracownika.

Nie musisz opłacać składek na Fundusz Pacy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeśli:

  • prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą i zatrudniasz osoby wyłącznie na umowę-zlecenie
  • pracownik zarabia mniej niż minimalne wynagrodzenie (w 2020 r. to 2 600 zł)
  • pracownik jest kobietą, która ukończyła 55. rok życia, lub mężczyzną, który ukończył 60 lat, niezależnie od uzyskiwanego przez nich dochodu
  • pracownik powraca po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 36 miesięcy
  • pracownik ukończył 50. rok życia i jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a przed zatrudnieniem był zarejestrowany jako bezrobotny przez okres dłuższy niż 30 dni – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 12 miesięcy
  • zatrudniasz bezrobotnych, skierowanych do pracy z urzędu pracy, którzy w dniu zatrudnienia nie ukończyli 30. roku życia – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 12 miesięcy, liczonych od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę.

Ważne! Współpracując z jakąś osobą na podstawie umowy-zlecenia, ponosisz takie same koszty jak przy umowie o pracę, chyba że ten pracownik jest objęty ubezpieczeniem społecznym z innych tytułów w innym przedsiębiorstwie.

Zobacz, ile kosztuje zatrudnienie pracownika na umowę-zlecenie.

Co jest podstawą wymiaru składek pracownika

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika, czyli kwotą, od której oblicza się procentowo wysokość składki, jest wynagrodzenie brutto wraz ze wszystkimi dodatkami pieniężnymi. Do podstawy wymiaru składek nie wlicza się między innymi wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego.

Jeżeli wynagrodzenie jest określone inaczej niż kwotowo, na przykład prowizyjnie, według stawki godzinowej, akordowej, to podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia.

Uwaga! Przy opłacaniu składek na ZUS obowiązuje tak zwany limit 30-krotności. Oznacza to, że roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownika w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.

W 2020 r. maksymalna kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekroczyć 156 810 zł.

Powyższy limit dotyczy wyłączenie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Nie dotyczy:

  • pozostałych ubezpieczeń społecznych – wypadkowego i chorobowego
  • ubezpieczenia zdrowotnego
  • składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Społecznych.

Zobacz, jak ustala się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników.

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pracownika pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, które są finansowane przez pracownika. Do obliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za pracownika brane jest pod uwagę jego wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne, czyli wynagrodzenie brutto – 13,71% (wysokość składek na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracownika).

Uwaga! Limit 30-krotności nie obowiązuje w przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

Ile do ZUS płaci pracodawca, a ile pracownik – przykład rozliczenia

Składki na ubezpieczenia społeczne są finansowane albo przez pracownika i pracodawcę, albo przez samego pracownika, albo przez samego pracodawcę.

Zobacz, jakie są zasady podziału finansowania składek w 2020 r.

Rodzaj składki Finansowana przez pracownika Finansowana przez pracodawcę Razem
Emerytalna 9,76% 9,76% 19,52%
Rentowa 1,50% 6,50% 8%
Zdrowotna 9% - 9%
Chorobowa 2,45% - 2,45%
Wypadkowa - od 0,67% do 3,33% od 0,67% do 3,33%
Fundusz Pracy - 2,45% 2,45%
FGŚP - 0,10% 0,10%

Pamiętaj! Jeżeli twój pracownik jest na urlopie wychowawczym albo pobiera zasiłek macierzyński, to składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne finansuje w całości budżet państwa. Nadal jesteś zobowiązany do naliczania tych składek, mimo iż nie jesteś ich płatnikiem.

Sprawdź, jaka będzie wysokość składki opłaconej przez pracodawcę i pracownika, który zarabia na umowę o pracę 3000 zł brutto.

Obciążenia z tytułu składek finansowane przez pracownika [zł]
1 Część składki emerytalnej finansowanej przez pracownika 9,76% x 3000 292,80
2 Część składki rentowej finansowanej przez pracownika 1,5% x 3000 45,00
3 Składka na ubezpieczenie chorobowe finansowana przez pracownika 2,45% x 3000 73,50
4 Podstawa wynagrodzenia do podatku dochodowego i wyliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne poz. 1 - poz.2 - poz.3 - poz.4 2588,70
5 Składka na ubezpieczenie zdrowotne płacona przez pracownika (pobierana przez pracodawcę) 9% x 2588,70 232,98
Obciążenia z tytułu składek finansowane przez pracodawcę
1 Część składki emerytalnej finansowanej przez pracodawcę 9,76% x 3000 292,80
2 Część składki rentowej finansowanej przez pracodawcę 6,50% x 3000 195,00
3 Składka na ubezpieczenie wypadkowe finansowana przez pracodawcę 1,67% x 3000 50,10
4 Składka na Fundusz Pracy finansowana przez pracodawcę 2,45% x 3000 73,50
5 Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych finansowana przez pracodawcę 0,10% x 3000 3,00

Czy ta strona była przydatna?