Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Jakie składki na ubezpieczenia społeczne płaci przedsiębiorca do ZUS

Jeśli prowadzisz firmę, musisz płacić składki do ZUS. Przeczytaj, jakie składki musisz płacić za siebie, a jakie – za zatrudnionych pracowników, a także od jakiej podstawy liczy się wysokość składek.

Którzy przedsiębiorcy muszą płacić składki do ZUS

Musisz płacić składki do ZUS, jeśli jesteś:

  • przedsiębiorcą zarejestrowanym w CEIDG, w tym wspólnikiem spółki cywilnej
  • wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
  • wspólnikiem spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej
  • osobą wykonującą wolny zawód
  • twórcą lub artystą
  • prowadzisz publiczną lub niepubliczną szkołę lub formę wychowania przedszkolnego.

Ważne! Od tej zasady są pewne wyjątki. Prowadząc działalność gospodarczą, nie będziesz płacić składek w sytuacji zbiegu ubezpieczeń, czyli wtedy, gdy masz inne tytuły do ubezpieczenia, na przykład jednocześnie pracujesz na etacie.

Przeczytaj na czym polega zbieg ubezpieczeń.

Jakie składki przedsiębiorca rozlicza i opłaca za siebie

Jako przedsiębiorca musisz rozliczać i opłacać do ZUS składki za siebie na:

  • ubezpieczenia społeczne, z których obowiązkowe są: ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a dobrowolne jest ubezpieczanie chorobowe
  • ubezpieczenie zdrowotne
  • Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS).

Ważne! Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy cię nie obowiązują, jeśli opłacasz składki od preferencyjnej podstawy, czyli od 30% minimalnego wynagrodzenia, i jest to dla ciebie jedyny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Ubezpieczenia społeczne, składki na Fundusz Pacy i Fundusz Solidarnościowy

Przedsiębiorcy, którzy zaczynają działalność lub osiągają niewielkie przychody, mają prawo do ulg, dzięki którym składka opłacana do ZUS może być niższa od standardowej. Zanim zaczniesz płacić składki ZUS, sprawdź, czy nie przysługują ci ulgi.

Zobacz:

Jeśli nie masz prawa do ulg, musisz opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Pamiętaj! Możesz zadeklarować wyższą podstawę i opłacać wyższe składki, aby w przyszłości otrzymywać wyższe świadczenia, przede wszystkim emerytalne lub rentowe.

Minimalna podstawa, od której liczy się składki w 2021 roku, wynosi 3155,40 zł.

Wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe są wyrażone w procentach i wynoszą:

  • na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy
  • na ubezpieczenia rentowe – 8,00% podstawy
  • na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% podstawy
  • na ubezpieczenie wypadkowe: stopa procentowa jest zróżnicowana i zależy od liczby osób ubezpieczonych oraz branży, w której działa firma. Od 1 kwietnia 2020 roku do 31 marca 2021 roku stopa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi od 0,67 do 3,33 % podstawy wymiaru na ubezpieczenie wypadkowe. Składka na ubezpieczenie wypadkowe dla firmy, zatrudniającej do 9 osób wynosi 1,67%.

Dodatkowo płacisz składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – 2,45% podstawy łącznie.

Ważne! Od 1 kwietnia 2021 roku stopy procentowe stawki wypadkowej wzrosły dla niektórych grup działalności. Należą do nich między innymi kategorie Rybactwo, Produkcja mebli, Działalność pocztowa i kurierska, Produkcja napojów, Produkcja wyrobów tytoniowych. Sprawdź wykaz wszystkich rodzajów działalności z wysokością stawki obowiązującą od 1 kwietnia 2021 roku.

Przeczytaj, jak ustalić składkę na ubezpieczenie wypadkowe.

Sprawdź, jakie składki w 2021 roku zapłaci za siebie przedsiębiorca, który zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych przy minimalnej podstawie wymiaru składki, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

2021

[zł]

Minimalna podstawa wymiaru składki (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego)

3155,40

Składka emerytalna (19,52%)

615,93

Składka rentowa (8,00%)

252,43

Składka chorobowa (dobrowolna) (2,45%)

77,31

Składka wypadkowa od 1.04.2020 do 31.03.2021 (1,67%)

52,70

Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (2,45%)

77,31

Razem (bez składki zdrowotnej)

1075, 68

Uwaga! Przedsiębiorca nie musi płacić za siebie składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli:

  • ma prawo do korzystania z obniżonych składek ZUS od preferencyjnej podstawy; w tym przypadku podstawa składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia brutto
  • ukończył 60. rok życia – w przypadku mężczyzn – lub 55. rok życia – w przypadku kobiet.

Ubezpieczenie zdrowotne

Do powyższych kwot musisz doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Podstawę wymiaru tej składki również stanowi kwota przez ciebie zadeklarowana, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne stanowi 9% podstawy wymiaru składki.

Najniższa podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2021 roku wynosi 4242,38 zł. Przy tej najniższej podstawie miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 381,81 zł.

Uwaga! Przedsiębiorca nie musi płacić za siebie składki zdrowotnej, jeśli:

  • jest emerytem bądź rencistą, którego emerytura lub renta nie przekracza miesięcznie wysokości minimalnego wynagrodzenia, opłacającym podatek dochodowy z prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej
  • jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, która opłaca podatek dochodowy z prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej
  • jest emerytem bądź rencistą, którego emerytura lub renta nie przekracza miesięcznie wysokości minimalnego wynagrodzenia, a z działalności uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty najniższej emerytury
  • jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, która z działalności uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty najniższej emerytury.

Ulgi dla nowych i małych przedsiębiorców

Ulga na Start

Ulga na start zwalnia cię przez sześć pełnych miesięcy od rozpoczęcia działalności z płacenia składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Korzystając z Ulgi na start będziesz płacić przez 6 miesięcy wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W 2021 roku jest to 381,81 zł miesięcznie. Podstawą jej wyliczenia jest kwota 4 242,38 zł, która odpowiada 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2020 roku, włącznie z wypłatami z zysku.

Pamiętaj jednak, że skorzystanie z Ulgi na start oznacza, że nie odkładasz składek na emeryturę lub rentę. Nie otrzymasz także świadczeń w razie choroby albo wypadku,
bo nie jesteś objęty ubezpieczeniami społecznymi.

Przeczytaj więcej o Uldze na start.

Jeśli właśnie zaczynasz działalność, ale chcesz zapewnić sobie prawo do świadczeń na przykład chorobowych, możesz zrezygnować z Ulgi na start i opłacać przez 2 lata obniżone składki, od preferencyjnej podstawy.

Składki od preferencyjnej podstawy przez 24 miesiące

Jeśli skorzystasz z tej ulgi, przez pełne 24 miesiące opłacasz składki od zadeklarowanej przez ciebie kwoty, nie niższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Obowiązkowo zgłaszasz się do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacasz składkę na to ubezpieczenie.

Jeśli korzystasz ze składek od preferencyjnej, 30% podstawy, to - w odróżnieniu od Ulgi na start - jesteś ubezpieczony (tylko ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne).

Pamiętaj! Niższe składki na ubezpieczenia społeczne będą miały wpływ między innymi na wysokość przysługujących ci świadczeń z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego).

Przedsiębiorcy, którzy opłacają preferencyjne składki ZUS nie muszą opłacać składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Składki na te fundusze są ustalane od kwoty równej w okresie miesiąca minimalnemu wynagrodzeniu. Ponieważ podstawa wymiaru składki wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia brutto, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie są ustalane.

Przykładowe wyliczenie składek od preferencyjnej podstawy:

2021

Podstawa wymiaru składki (30% minimalnego wynagrodzenia brutto)

840,00 zł

Składka emerytalna (19,52%)

163,97 zł

Składka rentowa (8,00%)

67,20 zł

Składka chorobowa (dobrowolna) (2,45%)

20,58 zł

Składka wypadkowa od 1.04.2020 do 31.03.2021 (1,67%)

14,03 zł

Razem (bez składki zdrowotnej)

245,20 zł

* W tabeli „Składki od preferencyjnej podstawy” kwota składki jest wyliczona dla stopy procentowej równej 1,67. Taką składkę wypadkową opłacają firmy, które zgłosiły w poprzednim roku kalendarzowym do ubezpieczenia wypadkowego przeciętnie (miesięcznie) nie więcej niż 9 osób.

Do powyższych kwot musisz doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

W 2021 roku, składka zdrowotna, przy najniższej podstawie, wynosi 381,81 zł. Podstawą jej wyliczenia jest kwota 4 242,38 zł, która odpowiada 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2020 roku, włącznie z wypłatami z zysku.

Przeczytaj więcej o obniżonych składkach od preferencyjnej podstawy.

Mały ZUS Plus

Mały ZUS Plus to niższe, proporcjonalne do dochodu, składki na ubezpieczenia społeczne dla najmniejszych przedsiębiorców. Z rozwiązania mogą korzystać osoby, których przychód w 2020 roku z pozarolniczej działalności gospodarczej przez cały ubiegły rok nie przekroczyła, 120 tys. złotych.

Żeby móc skorzystać z Małego ZUS Plus musisz też prowadzić działalność gospodarczą w poprzednim roku kalendarzowym przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych.

Przy Małym ZUS Plus podstawa wymiaru składek:

  • nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia i
  • nie może być wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Oblicz podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą na mniejszą skalę.

Przeczytaj:

Jakie składki przedsiębiorca płaci za pracownika

Jeśli zatrudniasz pracowników, musisz płacić za nich składki na:

  • ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe
  • ubezpieczenie zdrowotne
  • Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS)
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP)
  • Fundusz Emerytur Pomostowych – jeśli zatrudniasz pracowników, którzy urodzili się po 31 grudnia 1948 r., pracują w szczególnych warunkach lub wykonują prace o szczególnym charakterze.

Składki należne za pracownika, określone jako procent podstawy wymiaru, wynoszą:

  • na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy
  • na ubezpieczenia rentowe – 8,00% podstawy
  • na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% podstawy
  • na ubezpieczenie wypadkowe – stopa procentowa jest zróżnicowana i zależy od liczby osób ubezpieczonych oraz branży, w której działa firma. Od 1 kwietnia 2020 roku do 31 marca 2021 roku stopa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi od 0,67 do 3,33 % podstawy wymiaru na ubezpieczenie wypadkowe. Składka na ubezpieczenie wypadkowe dla firmy, zatrudniającej do 9 osób wynosi 1,67%.

W pozostałych przypadkach wysokość składki jest ustalana na podstawie określenia grupy ryzyka – zobacz, jak ustalać wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Składka zdrowotna wynosi 9% wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (jest to inna podstawa niż w przypadku ubezpieczeń społecznych).

Przeczytaj, co jest podstawą wymiaru składek pracownika.

Nie musisz opłacać składek na Fundusz Pacy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeśli:

  • prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą i zatrudniasz osoby wyłącznie na umowę-zlecenie
  • pracownik zarabia mniej niż minimalne wynagrodzenie (w 2021 roku to 2 800 zł)
  • pracownik jest kobietą, która ukończyła 55. rok życia, lub mężczyzną, który ukończył 60 lat, niezależnie od uzyskiwanego przez nich dochodu
  • pracownik powraca po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 36 miesięcy
  • pracownik ukończył 50. rok życia i jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a przed zatrudnieniem był zarejestrowany jako bezrobotny przez okres dłuższy niż 30 dni – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 12 miesięcy
  • zatrudniasz bezrobotnych, skierowanych do pracy z urzędu pracy, którzy w dniu zatrudnienia nie ukończyli 30. roku życia – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 12 miesięcy, liczonych od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę.

Ważne! Współpracując z jakąś osobą na podstawie umowy-zlecenia, ponosisz takie same koszty jak przy umowie o pracę, chyba że ten pracownik jest objęty ubezpieczeniem społecznym z innych tytułów w innym przedsiębiorstwie.

Przeczytaj, ile kosztuje zatrudnienie pracownika na umowę-zlecenie.

Co jest podstawą wymiaru składek pracownika

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika, czyli kwotą, od której oblicza się procentowo wysokość składki, jest wynagrodzenie brutto wraz ze wszystkimi dodatkami pieniężnymi. Do podstawy wymiaru składek nie wlicza się między innymi wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego.

Jeżeli wynagrodzenie jest określone inaczej niż kwotowo, na przykład prowizyjnie, według stawki godzinowej, akordowej, to podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia.

Uwaga! Przy opłacaniu składek na ZUS obowiązuje tak zwany limit 30-krotności. Oznacza to, że roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownika w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.

W 2021 roku maksymalna kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekroczyć 157 770 zł.

Powyższy limit dotyczy wyłączenie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Nie dotyczy:

  • pozostałych ubezpieczeń społecznych – wypadkowego i chorobowego
  • ubezpieczenia zdrowotnego
  • składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Społecznych.

Przeczytaj, jak ustalać podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników.

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pracownika pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, które są finansowane przez pracownika. Do obliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za pracownika brane jest pod uwagę jego wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne, czyli wynagrodzenie brutto – 13,71% (wysokość składek na ubezpieczenie społeczne płacone przez pracownika).

Uwaga! Limit 30-krotności nie obowiązuje w przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

Ile do ZUS płaci pracodawca, a ile pracownik – przykład rozliczenia

Składki na ubezpieczenia społeczne są finansowane albo przez pracownika i pracodawcę, albo przez samego pracownika, albo przez samego pracodawcę.

Zobacz, jakie są zasady podziału finansowania składek w 2021 roku.

Rodzaj składki

Finansowana przez pracownika

Finansowana przez pracodawcę

Razem

Emerytalna

9,76%

9,76%

19,52%

Rentowa

1,50%

6,50%

8%

Zdrowotna

9%

-

9%

Chorobowa

2,45%

-

2,45%

Wypadkowa

-

od 0,67% do 3,33%

od 0,67% do 3,33%

Fundusz Pracy

-

2,45%

2,45%

FGŚP

-

0,10%

0,10%

Pamiętaj! Jeżeli twój pracownik jest na urlopie wychowawczym albo pobiera zasiłek macierzyński, to składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne finansuje w całości budżet państwa. Nadal jesteś zobowiązany do naliczania tych składek, mimo iż nie jesteś ich płatnikiem.

Sprawdź, jaka będzie wysokość składki opłaconej przez pracodawcę i pracownika, który zarabia na umowę o pracę 3000 zł brutto.

Obciążenia z tytułu składek finansowane przez pracownika

1

Część składki emerytalnej finansowanej przez pracownika

9,76% x 3000

292,80

2

Część składki rentowej finansowanej przez pracownika

1,5% x 3000

45,00

3

Składka na ubezpieczenie chorobowe finansowana przez pracownika

2,45% x 3000

73,50

4

Podstawa wynagrodzenia do podatku dochodowego i wyliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne

poz. 1 - poz.2 - poz.3 - poz.4

2588,70

5

Składka na ubezpieczenie zdrowotne płacona przez pracownika (pobierana przez pracodawcę)

9% x 2588,70

232,98

Obciążenia z tytułu składek finansowane przez pracodawcę

1

Część składki emerytalnej finansowanej przez pracodawcę

9,76% x 3000

292,80

2

Część składki rentowej finansowanej przez pracodawcę

6,50% x 3000

195,00

3

Składka na ubezpieczenie wypadkowe finansowana przez pracodawcę

1,67% x 3000

50,10

4

Składka na Fundusz Pracy finansowana przez pracodawcę

2,45% x 3000

73,50

5

Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych finansowana przez pracodawcę

0,10% x 3000

3,00

.

Portal nadzorowany jest przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Partnerzy projektu: Łukasiewicz - Instytut Logistyki i Magazynowania, Krajowa Izba Gospodarcza. Projekt jest współfinansowany z Programu Polska Cyfrowa ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i jest kontynuacją projektu pt.: „Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej" finansowanego z Programu Innowacyjna Gospodarka oraz projektu „Uproszczenie i elektronizacja procedur" finansowanego z Programu Kapitał Ludzki.

Artykuły zamieszczone w serwisie GOV.PL, w których nie podajemy żadnych dodatkowych informacji na temat praw autorskich, należą do informacji publicznych i udostępniamy je bezpłatnie. Korzystanie z nich, niezależnie od celu i sposobu korzystania, nie wymaga zgody Ministerstwa. Dostępne są w ramach licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0 Polska. Serwis Biznes.gov.pl używa plików cookies. Kontynuując przeglądanie naszej witryny bez zmiany ustawień przeglądarki, wyrażasz zgodę na użycie plików cookie. Zawsze możesz zmienić ustawienia przeglądarki i zablokować te pliki.