Płatnik składek do ZUS

Jeśli pomyślnie zgłosiłeś się do ZUS (zobacz więcej na temat zgłoszenia do ZUS), powinieneś rzetelnie i terminowo rozliczać składki za siebie i swoich pracowników. Opóźnienia w płatnościach mogą skutkować koniecznością zapłaty odsetek. Pamiętaj również, że firmy mające problemy z terminowym regulowaniem składek nie mogą ubiegać się o zamówienia publiczne, fundusze UE czy programy wsparcia dla firm finansowane z publicznych pieniędzy.

Składki ZUS

Zobacz, jakie składki, w zależności od ubezpieczonego, powinieneś odprowadzać do ZUS.

Wykaz składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne  i fundusze pozaubezpieczeniowe dotyczących osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, pracowników oraz osób wykonujących umowy zlecenia.

  Rodzaj ubezpieczenia
Kto? emerytalne rentowe chorobowe wypadkowe zdrowotne Fundusz Pracy FGŚP
Osoba prowadząca działalność gospodarczą O O D O O O N
Pracownik O O O O O O O
Osoba wykonująca umowę zlecenie, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia O O D O O O O

 

O – ubezpieczenie obowiązkowe

D – ubezpieczenie dobrowolne

N – nie dotyczy

Wysokość składek

"Mały" ZUS – preferencyjne składki na ubezpieczenia społeczne (minimalne)

  2016 2017
Podstawa wymiaru składki (30% najniższego wynagrodzenia brutto) 555,00 zł 600,00 zł
Składka emerytalna 108,34 zł 117,12 zł
Składka rentowa 44,40 zł 48,00 zł
Składka (dobrowolna) chorobowa 13,60 zł 14,70 zł
Składka wypadkowa* 9,99 zł 10,80 zł
Razem 176,33 zł 190,62 zł

 

Standardowe składki na ubezpieczenie społeczne (minimalne) – "pełny" ZUS

  2016 2017
Podstawa wymiaru składki (minimalna - 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) 2433,00 zł 2557,80 zł
Składka emerytalna (19,52%) 474,92 zł 499,28 zł
Składka rentowa (8,00%) 194,64 zł 204,62 zł
Składka (dobrowolna) chorobowa (2,45%) 59,61 zł 62,67 zł
Składka wypadkowa (1,80%)* 43,79 zł 46,04 zł
Składka na Fundusz Pracy (2,45%) 59,61 zł 62,67zł
Razem 832,57 zł 875,28 zł

 

*Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe jest zmienna i zależy od wielkości przedsiębiorstwa i branży w której działa i wnosi od 0,40% do 3,60%. W tabeli wyliczono kwotę składki wg stopy procentowej 1,8%, właściwej dla płatników składek zgłaszających w poprzednim roku kalendarzowym do ubezpieczenia wypadkowego przeciętnie (miesięcznie) nie więcej niż 9 osób.

  • Do powyższych sum należy doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne, która przy "małym" i "pełnym" ZUS w 2017 roku wynosi: 297,28 zł.
  • Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może w roku kalendarzowym przekroczyć trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. Po jej przekroczeniu zaprzestaje się obliczania i przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

  • Zobacz też, jak rozliczać składki ZUS w podatkach

Poradnik ZUS: ABC płatnika składek na własne ubezpieczenie

Rozliczenia składek, comiesięczne składanie deklaracji jako płatnik składek

Jako przedsiębiorca masz obowiązek comiesięcznego rozliczania składek (w zależności m.in. od wielkości firmy i podleganiu ubezpieczeniom) na:

  • ubezpieczenia społeczne (m.in.: emerytalne, rentowe, chorobowe),
  • ubezpieczenie zdrowotne,
  • Fundusz Pracy (FP),
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP),
  • Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP).

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, w jakich okolicznościach i w jaki sposób odprowadzać składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Funduszu Emerytur Pomostowych, zajrzyj na stronę ZUS. Szczegółowe informacje znajdziesz w poradniku ZUS: Zasady opłacania składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych.

Deklaracje ZUS

Deklarację rozliczeniową składasz w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Jest to deklaracja, składająca się z formularza głównego - ZUS DRA oraz załączników, imiennych raportów.

  • Jeśli opłaczasz składki wyłącznie za siebie, do ZUS składasz tylko deklarację ZUS DRA (to informacja przekazywana ZUS o wysokości składek, jakie wpłacasz do ZUS jako płatnik za siebie i innych ubezpieczonych). Jeśli opłacasz składki ZUS wyłącznie za siebie (nie zatrudniasz pracowników) i nie zmieniły się dane wykazane w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej, nie musisz składać deklaracji rozliczeniowej za kolejne miesiące (np. stale płacisz skłądki od najniższej podstawy). Zakładając firmę, składasz tylko pierwszą deklarację (chyba, że zmienisz w tracie działalność podstawę naliczania składek). Jeśli jednak rozpoczynasz działalność w trakcie miesiąca – wtedy musisz złożyć ZUS DRA za niepełny okres rozliczeniowy i drugą, za pełny miesiąc (tak samo w przypadku wznowienia działalności w trakcie miesiąca.

Dodatkowe deklaracje składasz tylko wtedy, gdy zmieniłeś podstawę naliczania składek (płacisz większe składki niż mininalne), albo skończył się okres preferencyjny (mały ZUS).  Jeśli jednak podstawa zmieniła się z powodu zmiany wysokości minimalnego albo przeciętnego wynagrodzenia (czyli niezależnie od Ciebie), nie musisz składać dodatkowych deklaracji ZUS DRA. Dowiedz się więcej na stronach ZUS o tym, kto jest zwolniony z obowiązku przekazywania deklaracji.

  • Jeśli zatrudniasz pracowników, oprócz ZUS DRA, składasz także co miesiąc załączniki:
    • ZUS RCA – imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach – do rozliczenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i/lub wypłaconych świadczeń za Twoich pracowników (czyli osoby ubezpieczone),
    • ZUS RZA – imienny raport miesięczny o należnych składkach na ubezpieczenia zdrowotne – do rozliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za Twoich pracowników, którzy mają inny tytuł do ubezpieczeń społecznych,
    • ZUS RSA – imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek – do wykazania wypłaconych świadczeń oraz przerw w opłacaniu składek za Twoich pracowników.

Zobacz też poradnik biznes.gov.pl Zamierzam zatrudnić pracowników

Pamiętaj, że możesz złożyć deklaracje korzystając z Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE). Oznacza to możliwość wypełnienia i skutecznego złożenia wszelkich dokumentów bez wychodzenia z domu czy biura.

Terminy deklaracji i składek ZUS

Deklaracje i składki przekazujesz:

  • do 10. dnia następnego miesiąca – jeśli opłacasz składki wyłącznie za siebie,
  • do 15. dnia następnego miesiąca – jeśli opłacasz składki również za pracowników

Pamiętaj, że za termin płatności uważany jest dzień obciążenia Twojego rachunku a nie data polecenia przelewu.

Jeżeli koniec tego terminu przypada w święto (dzień ustawowo wolny od pracy), sobotę lub niedzielę, to za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień roboczy.

Nie wiesz, jak wypełnić deklarację ZUS DRA, zapoznaj się z informacją ZUS w tym zakresie – Deklaracja rozliczeniowa

Jako płatnik składek możesz składać  dokumenty ubezpieczeniowe do ZUS w formie papierowej lub elektronicznie. Zależy to od tego, za ile osób rozliczasz składki. Jeśli rozliczasz składki za 5 lub mniej osób, możesz nam przekazywać dokumenty ubezpieczeniowe w formie papierowej. Jeśli powyżej 5 osób, powinieneś składać deklaracje w formie elektronicznej. Umożliwi Ci to program Płatnik lub inne oprogramowanie, które spełnia warunki określone przez ZUS. Więcej o programie Płatnik.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat zasad rozliczania składek, zajrzyj na stronę ZUS.

Opłacanie składek

Należność za składki wpłacasz na wskazane przez ZUS rachunki, tj.:

  • 83 101010230000261395100000    -    w przypadku należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne,
  • 78 101010230000261395200000    -    w przypadku należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne,
  • 73 101010230000261395300000    -    w przypadku należności z tytułu składek na Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP)
  •  68 101010230000261395400000    -    w przypadku należności z tytułu składek na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP)

Zobacz poradnik ZUS: Opłacasz należności z tytułu składek pobieranych przez ZUS? Zasady wypełniania dokumentu płatniczego.

Należności te zobowiązany jesteś opłacać w formie bezgotówkowej, obciążając Twój rachunek bankowy, jako płatnik składek. Jeśli jesteś mikroprzedsiębiorcą (zatrudniasz mniej niż 10 pracowników a Twój roczny obrót jest mniejszy niż 2 mln euro), możesz opłacać te należności również za pomocą przekazu pocztowego.

Ważne! Upewnij się, że numery kont są aktualne! Sprawdzić to możesz na stronach ZUS albo kontaktując się z ZUS.

Nadpłata w ZUS

Jeśli masz nadpłatę w ZUS, nienależnie opłacone składki zaliczone będą automatycznie przez ZUS na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych składek. Jeśli chcesz odzyskać nadpłacone do ZUS pieniądze, możesz złożyć wniosek o ich zwrot. Dowiedz się więcej, co robić w przypadku nadpłaty.

Kiedy jako przedsiębiorca nie muszę opłacać składek na ubezpieczenia społeczne

Zbieg tytułów do ubezpieczenia to sytuacja, w której osiągasz dochody z kilku źródeł, a przepisy rozstrzygają, które z nich jest podstawowe z punktu widzenia naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Różne rodzaje działalności (jednoosobowa i spółka cywilna)

Jeżeli prowadzisz równocześnie jednoosobową działalność i spółkę cywilną, musisz zapłacić podwójną składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jeżeli jesteś wspólniczką/wspólnikiem kilku spółek cywilnych, od członkostwa w każdej z nich musisz odprowadzić składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Działalność i etat

W przypadku zbiegu stosunku pracy oraz prowadzenia pozarolniczej działalności jako tytułów do ubezpieczenia, nadrzędny jest stosunek pracy (z tego tytułu będą naliczane i odprowadzane składki).

Jeżeli pracujesz na etacie i zarabiasz co najmniej najniższą krajową pensję, to prowadząc działalność gospodarczą nie musisz opłacać składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu bycia przedsiębiorcą. Składki są pobierane wyłącznie z wynagrodzenia o pracę.

Działalność i umowa zlecenie

Jeżeli świadczysz usługi na podstawie umów cywilnoprawnych i z tego tytułu pobrano składki w co najmniej takiej wysokości jak w przypadku przedsiębiorcy opłacającego minimalne składki na ubezpieczenia społeczne (czyli wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) nie ma obowiązku opłacania składek z tytułu działalności.

Jeżeli z tytułu umów cywilnoprawnych pobrano w danym miesiącu składki niższe niż najniższe składki dla przedsiębiorców, należy opłacić składki od działalności gospodarczej, a dodatkowo można (dobrowolnie) zapłacić składki również od umów cywilnoprawnych.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność, dla której obowiązujący jest tzw. "mały ZUS" (podstawa wymiaru składek w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia) i jednocześnie świadczący usługi np. na podstawie umowy zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów (tj. działalności i zlecenia) chyba, że łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia z tych tytułów osiągnie lub przekroczy kwotę minimalnego wynagrodzenia.

Musisz pamiętać, że składki od umów cywilnoprawnych są pobierane na zasadzie kasowej – są pobierane za ten miesiąc, w którym wypłacono wynagrodzenie. Jeżeli w danym miesiącu nie wypłacono Ci wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej (np. zleceniodawca przesunął płatność na kolejny miesiąc), to musisz naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności.

Dowiedz się więcej na temat zbiegu tytułów ubezpieczeń emerytalnych i rentowych na stronach ZUS.

Działalność i umowa o dzieło

Umowa o dzieło nie jest co do zasady tytułem do ubezpieczenia. Nie wystąpi zatem zbieg tytułów do ubezpieczenia w odniesieniu do wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło oraz w odniesieniu do prowadzenia pozarolniczej działalności.

Wyjątkiem jest sytuacja, w której umowa o dzieło zawierana jest pomiędzy ubezpieczonym a jego pracodawcą. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych traktuje wynagrodzenie wypłacone na podstawie takiej umowy na równi z przychodem ze stosunku pracy.

Kogo muszę zgłosić do ubezpieczeń

Prowadząc działalność gospodarczą opłacasz składki za siebie, ale również za zatrudnionych pracowników oraz współpracowników, ponadto w niektórych przypadkach również członek rodziny, który pomaga Ci w prowadzeniu działalności musi zostać zgłoszony do ZUS jako ubezpieczony.

Sprawdź, jakie masz obowiązki z tytułu zatrudniania pracowników (umowa o pracę) oraz współpracowników (umowa zlecenia).

Sprawdź, jak przepisy definiują członka rodziny współpracującego z przedsiębiorcą, oraz kiedy musisz zgłosić taką osobę do ubezpieczeń i opłacić za nią składki. Zapoznaj się z artykułem Obowiązki przedsiębiorcy, któremu pomaga członek rodziny.

Ubezpieczenie zdrowotne

Podstawą obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne, jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, tj. przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących podstawę wymiaru składki stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski". Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Składka wynosi 9% procent podstawy wymiaru składki. Część składki w wysokości 7,75% podstawy wymiaru jest odliczana od podatku dochodowego od osób fizycznych, co uwzględniane jest zarówno w zaliczkach na podatek jak i w rozliczeniu rocznym.

Składek na ubezpieczenie zdrowotne – podobnie jak składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe – nie dotyczy roczny limit podstawy wymiaru składek, tj. limit trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia prognozowanego na dany rok kalendarzowy. Składki na ubezpieczenia chorobowe, wypadkowe i zdrowotne należy opłacać także od nadwyżki ponad wspomniany limit.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest w rocznej deklaracji podatkowej PIT odliczana od podatku.

W przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne nie dochodzi do zbiegu ubezpieczeń. Jeżeli równocześnie pracujesz na podstawie umowy o pracę i prowadzisz działalność gospodarczą, składka jest pobierana z obu tytułów – zostanie zapłacona podwójnie. Jeżeli prowadzisz indywidualną działalność, jesteś wspólnikiem w dwóch spółkach cywilnych i pracujesz na etacie – zapłacisz składkę czterokrotnie (w uproszczeniu). Składka zdrowotna jest niepodzielna i odprowadzana zawsze w pełnej wysokości (czyli nawet za niepełny miesiąc).

Zobacz informację ZUS na temat wysokości składek na ubezpieczenia społeczne, FGŚP i FP na 2017 r.

W publikacjach ZUS znajdziesz szczegółowo opisane obowiazki płatnika, a także informacje o wyliczaniu podstawy składek na ubezpieczenia.

Interpretacje ZUS

ZUS wydaje przedsiębiorcom na wniosek pisemne interpretacje przepisów z zakresu ubezpieczeń w ich indywidualnych sprawach. Wniosek może dotyczyć:

  • obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym,
  • zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych,
  • podstawy, od której obliczane są składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych.

Więcej na temat interpretacji i składania wniosków, dowiesz się na stronach ZUS.

Zajrzyj też do bazy interpretacji.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie