Płatnik składek do ZUS

Jeśli pomyślnie zgłosiłeś się do ZUS (zobacz więcej na temat złoszenia do ZUS), powinieneś rzetelnie i terminowo roliczać składki za siebie i swoich pracowników. Opóźnienia w płatnościach mogą skutkować koniecznością zapłaty odsetek. Pamiętaj również, że firmy mające problemy z terminowym regulowaniem składek nie mogą ubiegać się o zamówienia publiczne, fundusze UE czy programy wsparcia dla firm finansowane z publicznych pieniędzy.

Składki ZUS

Poniżej znajdziesz informacje o wysokościach poszczególnych składek.

Wykaz składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne  i fundusze pozaubezpieczeniowe dotyczących osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, pracowników oraz osób wykonujących umowy zlecenia.

  Rodzaj ubezpieczenia
Kto? emerytalne rentowe chorobowe wypadkowe zdrowotne Fundusz Pracy FGŚP
Osoba prowadząca działalność gospodarczą O O D O O O N
Pracownik O O O O O O O
Osoba wykonująca umowę zlecenie, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia O O D O O O O

 

O – ubezpieczenie obowiązkowe

D – ubezpieczenie dobrowolne

N – nie dotyczy

Wysokość składek

"Mały" ZUS – preferencyjne składki na ubezpieczenia społeczne (minimalne)

  2016 2017
Podstawa wymiaru składki (30% najniższego wynagrodzenia brutto) 555,00 zł 600,00 zł
Składka emerytalna 108,34 zł 117,12 zł
Składka rentowa 44,40 zł 48,00 zł
Składka (dobrowolna) chorobowa 13,60 zł 14,70 zł
Składka wypadkowa* 9,99 zł 10,80 zł
Razem 176,33 zł 190,62 zł

 

Standardowe składki na ubezepieczenie społeczne (minimalne)"pełny" ZUS

  2016 2017
Podstawa wymiaru składki (minimalna - 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) 2433,00 zł 2557,80 zł
Składka emerytalna (19,52%) 474,92 zł 499,28 zł
Składka rentowa (8,00%) 194,64 zł 204,62 zł
Składka (dobrowolna) chorobowa (2,45%) 59,61 zł 62,67 zł
Składka wypadkowa (1,80%)* 43,79 zł 46,04 zł
Składka na Fundusz Pracy (2,45%) 59,61 zł 62,67zł
Razem 832,57 zł 875,28 zł

 

*Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe jest zmienna i zależy od wielkości przedsiębiorstwa i branży w której działa i wnosi od 0,40% do 3,60%. W tabeli wyliczono kwotę składki wg stopy procentowej 1,8%, właściwej dla płatników składek zgłaszających w poprzednim roku kalendarzowym do ubezpieczenia wypadkowego przeciętnie (miesięcznie) nie więcej niż 9 osób.

 

  • Do powyższych sum należy doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne, która przy "małym" i "pełnym" ZUS w 2017 roku wynosi: 297,28 zł.
  • Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może w roku kalendarzowym przekroczyć trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. Po jej przekroczeniu zaprzestaje sięobliczania i przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Zobacz też poradnik ZUS: ABC płatnika składek na własne ubezpieczenie

Rozliczenia składek, comiesięczne składanie deklaracji jako płatnik składek

Jako przedsiębiorca masz obowiązek comiesięcznego rozliczania składek (w zależności m.in. od wielkości firmy i podleganiu ubezpieczeniom) na:

  • ubezpieczenia społeczne (m.in.emerytalne, rentowe, chorobowe),
  • ubezpieczenie zdrowotne,
  • Fundusz Pracy (FP),
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP),
  • Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP).

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, w jakich okolicznościach i w jaki sposób odprowadzać składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Funduszu Emerytur Pomostowych, zajrzyj na stronę ZUS. Szczegółowe informacje znajdziesz w poradniku ZUS: Zasady opłacania składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych.

Składki rozliczasz składając do ZUS deklaracje:

  • ZUS DRA – to informacja przekazywana ZUS o wysokości składek, jakie wpłacasz do ZUS jako płatnik (zapłacone za siebie i innych ubezpieczonych).
  • ZUS RCA – imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach – do rozliczenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i/lub wypłaconych świadczeń za Twoich pracowników (czyli osoby ubezpieczone).
  • ZUS RZA – imienny raport miesięczny o należnych składkach na ubezpieczenia zdrowotne – do rozliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za Twoich pracowników, którzy mają inny tytuł do ubezpieczeń społecznych.
  • ZUS RSA – imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek – do wykazania wypłaconych świadczeń oraz przerw w opłacaniu składek za Twoich pracowników.

Gdy nie zatrudniasz pracowników i prowadzisz jednoosobową działalność, nie składasz imiennych raportów. Składasz jedynie deklarację rozliczeniową ZUS DRA.

Co ważne, obowiązek składania deklaracji ZUS DRA nie dotyczy przedsiębiorców, którzy płacą minimalne składki (niezależnie, czy jest to tzw. mały ZUS, czy podstawowa składka). Nie dotyczy on również przedsiębiorców, którzy opłacają składki za osoby współpracujące w minimalnej wysokości. Dowiedz się więcej na stronach ZUS o tym, kto jest zwolniony z obowiązku przekazywania deklaracji.

Pamiętaj, że możesz złożyć deklaracje korzystając z Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE). Oznacza to możliwość wypełnienia i skutecznego złożenia wszelkich dokumentów bez wychodzenia z domu czy biura.

Terminy

Deklaracje składasz:

  • do 10. dnia następnego miesiąca – osoby fizyczne opłacające składkę wyłącznie za siebie,
  • do 15. dnia następnego miesiąca – pozostali płatnicy.

Jeżeli koniec tego terminu przypada w święto (dzień ustawowo wolny od pracy), sobotę lub niedzielę, to za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień roboczy.

Nie wiesz, jak wypełnić deklarację ZUS DRA, pomożemy Ci. Zapoznaj się z informacją ZUS w tym zakresie – Deklaracja rozliczeniowa

Jeżeli z jakiegoś powodu zmienisz wysokość podstawy, od której naliczasz składki – musisz złożyć za dany miesiąc ZUS DRA. Taka zmiana to np. pobieranie zasiłku chorobowego. Inny przykład to sytuacja, kiedy rozpoczynasz działalność w trakcie miesiąca – wtedy musisz złożyć DRA za niepełny okres rozliczeniowy i drugą, za pełny miesiąc.

Obowiązek ponownego złożenia DRA nie dotyczy zmiany wysokości składek w wyniku waloryzacji kwot, od których się je nalicza.

Jako płatnik składek możesz składać  dokumenty ubezpieczeniowe do ZUS w formie papierowej lub elektronicznie. Zależy to od tego, za ile osób rozliczasz składki. Jeśli rozliczasz składki za 5 lub mniej osób, możesz nam przekazywać dokumenty ubezpieczeniowe w formie papierowej. Jeśli powyżej 5 osób, powinieneś składać deklaracje w formie elektronicznej. Umożliwi Ci to program Płatnik lub inne oprogramowanie, które spełnia warunki określone przez ZUS. Więcej o programie Płatnik.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat zasad rozliczania składek, zajrzyj na stronę ZUS.

Nadpłata w ZUS

Jeśli masz nadpłatę w ZUS, nienależnie opłacone składki zaliczone będą automatycznie przez ZUS na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych składek.  Jeśli chcesz odzyskać nadpłacone do ZUS pieniądze, możesz złożyć wniosek o ich zwrot. Dowiedz się więcej, co robić w przypaku nadpłaty.

Kiedy jako przedsiębiorca nie muszę opłacać składek na ubezpieczenia społeczne

Zbieg tytułów do ubezpieczenia to sytuacja, w której osiągasz dochody z kilku źródeł, a przepisy rozstrzygają które z nich jest podstawowe z punktu widzenia naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Różne rodzaje działalności (jednoosobowa i spółka cywilna)

Jeżeli prowadzisz równocześnie jednoosobową działalność i spółkę cywilną, musisz zapłacić podwójną składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jeżeli jesteś wspólniczką/wspólnikiem kilku spółek cywilnych, od członkostwa w każdej z nich musisz odprowadzić składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Działalność i etat

W przypadku zbiegu stosunku pracy oraz prowadzenia pozarolniczej działalności jako tytułów do ubezpieczenia, nadrzędny jest stosunek pracy (z tego tytułu będa naliczane i odprowadzane składki).

Jeżeli pracujesz na etacie i zarabiasz co najmniej najniższą krajową pensję, to prowadząc działalność gospodarczą nie musisz opłacać składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu bycia przedsiębiorcą. Składki są pobierane wyłącznie z wynagrodzenia o pracę.

Działalność i umowa zlecenie

Jeżeli świadczysz usługi na podstawie umów cywilnoprawnych i z tego tytułu pobrano składki w co najmniej takiej wysokości jak w przypadku przedsiębiorcy opłacającego minimalne składki na ubezpieczenia społeczne (czyli wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) nie ma obowiązku opłacania składek z tytułu działalności.

Jeżeli z tytułu umów cywilnoprawnych pobrano w danym miesiącu składki niższe niż najniższe składki dla przedsiębiorców, należy opłacić składki od działalności gospodarczej, a dodatkowo można (dobrowolnie) zapłacić składki również od umów cywilnoprawnych.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność, dla której obowiązujący jest tzw. "mały ZUS" (podstawa wymiaru składek w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia) i jednocześnie świadczący usługi np. na podstawie umowy zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów (tj. działalności i zlecenia) chyba, że łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia z tych tytułów osiągnie lub przekroczy kwotę minimalnego wynagrodzenia.

Musisz pamiętać, że składki od umów cywilnoprawnych są pobierane na zasadzie kasowej – są pobierane za ten miesiąc, w którym wypłacono wynagrodzenie. Jeżeli w danym miesiącu nie wypłacono Ci wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej (np. zleceniodawca przesunął płatność na kolejny miesiąc), to musisz naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności.

Dowiedz się więcej na temat zbiegu tytułów ubezpieczeń emerytalnych i rentowych na stronach ZUS.

Działalność i umowa o dzieło

Umowa o dzieło nie jest co do zasady tytułem do ubezpieczenia. Nie wystąpi zatem zbieg tytułów do ubezpieczenia w odniesieniu do wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło oraz w odniesieniu do prowadzenia pozarolniczej działalności.

Wyjątkiem jest sytuacja, w której umowa o dzieło zawierana jest pomiędzy ubezpieczonym a jego pracodawcą. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych traktuje wynagrodzenie wypłacone na podstawie takiej umowy na równi z przychodem ze stosunku pracy.

Kogo muszę zgłosić do ubezpieczeń

Prowadząc działalność gospodarczą opłacasz składki za siebie, ale również za zatrudnionych pracowników oraz współpracowników, ponadto w niektórych przypadkach również członek rodziny, który pomaga Ci w prowadzeniu działalności musi zostać zgłoszony do ZUS jako ubezpieczony.

Sprawdź, jakie masz obowiązki z tytułu zatrudniania pracowników (umowa o pracę) oraz współpracowników (umowa zlecenia).

Sprawdź, jak przepisy definiują członka rodziny współpracującego z przedsiębiorcą, oraz kiedy musisz zgłosić taką osobę do ubezpieczeń i opłacić za nią składki. Zapoznaj się z artykułem Obowiązki przedsiębiorcy, któremu pomaga członek rodziny.

Ubezpieczenie zdrowotne

Podstawą obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne, jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, tj. przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących podstawę wymiaru składki stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski". Składka w nowej wysokości obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Składka wynosi 9% procent podstawy wymiaru składki. Część składki w wysokości 7,75% podstawy wymiaru jest odliczana od podatku dochodowego od osób fizycznych, co uwzględniane jest zarówno w zaliczkach na podatek jak i w rozliczeniu rocznym.

Składek na ubezpieczenie zdrowotne – podobnie jak składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe – nie dotyczy roczny limit podstawy wymiaru składek, tj. limit trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia prognozowanego na dany rok kalendarzowy. Składki na ubezpieczenia chorobowe, wypadkowe i zdrowotne należy opłacać także od nadwyżki ponad wspomniany limit.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest w rocznej deklaracji podatkowej PIT odliczana od podatku.

W przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne nie dochodzi do zbiegu ubezpieczeń. Jeżeli równocześnie pracujesz na podstawie umowy o pracę i prowadzisz działalność gospodarczą, składka jest pobierana z obu tytułów – zostanie zapłacona podwójnie. Jeżeli prowadzisz indywidualną działalność, jesteś wspólnikiem w dwóch spółkach cywilnych i pracujesz na etacie – zapłacisz składkę czterokrotnie (w uproszczeniu). Składka zdrowotna jest niepodzielna i odprowadzana zawsze w pełnej wysokości (czyli nawet za niepełny miesiąc).

Zobacz informację ZUS na temat wysokości składek na ubezpieczenia społeczne, FGŚP i FP na 2017 r.

W publikacjach ZUS znajdziesz szczegółowo opisane obowiazki płatnika, a także informacje o wyliczaniu podstawy składek na ubezpieczenia.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie