Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Zbieg tytułów ubezpieczeń – kiedy nie trzeba opłacać składek ZUS z działalności

Często zdarza się, że przedsiębiorca ma dochody z kilku źródeł, np. prowadzi firmę i pracuje na etacie, jest wspólnikiem w kilku spółkach albo wykonuje działalność na emeryturze. Jest to tzw. zbieg tytułów ubezpieczeń. Przepisy rozstrzygają, w jaki sposób należy wówczas opłacać składki. Poniżej przedstawiamy najczęściej spotykane sytuacje.

ZUS przy kilku działalnościach

Jeśli prowadzisz kilka rodzajów działalności, to opłacasz obowiązkowo składki na ubezpieczenia społeczne tylko z jednego, wybranego przez siebie rodzaju działalności. Musisz jednak od każdej działalności opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli więc prowadzisz np. jednoosobową działalność i równocześnie spółkę cywilną, musisz zapłacić podwójną składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Składki ZUS przy działalności i etacie

Jeśli pracujesz na etacie i prowadzisz firmę, to ubezpieczenia z działalności zależą od Twojego wynagrodzenia na etacie. Jeżeli z etatu masz zagwarantowane co najmniej wynagrodzenie minimalne, to prowadząc działalność gospodarczą nie musisz opłacać składek na ubezpieczenia społeczne. Składki są pobierane wyłącznie z wynagrodzenia za pracę.

Jeśli twoja pensja z etatu przy niepełnym wymiarze czasu będzie niższa niż minimalne wynagrodzenie, podlegasz ubezpieczeniom także z tytułu prowadzenia działalności i opłacasz składki.

Niezależnie od wysokości wynagrodzenia z etatu, składki na ubezpieczenie zdrowotne płacisz zarówno od etatu, jak i działalności.

Zobacz też:

Działalność i umowa zlecenie

Gdy prowadzisz firmę i pracujesz na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenie lub innej umowy o świadczenie usług, to podlegasz obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru składek od tych umów (czyli kwota, z której wyliczasz wysokość składek) jest niższa od najniższej podstawy składek dla osób prowadzących działalność (tj. 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego).

Możesz dobrowolnie zgłosić się do ubezpieczeń emerytalnych i rentowych z tytułu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenie czy umowy o świadczenie usług.

Jeśli opłacasz tzw. preferencyjne składki (od podstawy nie mniejszej niż 30% minimalnego wynagrodzenia) i jednocześnie świadczysz usługi np. na podstawie umowy zlecenia, to obowiązkowe są dla ciebie ubezpieczenia z umowy i działalności, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w danym miesiącu z tytułu, który powstał pierwszy, jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jeśli podstawa ta wynosi co najmniej tyle, co minimalne wynagrodzenie, tylko z tego tytułu ubezpieczenia są obowiązkowe. Możesz wówczas dobrowolnie, na swój wniosek, być objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z drugiego tytułu.

Musisz pamiętać, że składki od umów cywilnoprawnych są pobierane za ten miesiąc, w którym wypłacono wynagrodzenie. Jeżeli w danym miesiącu nie wypłacono ci wynagrodzenia (np. zleceniodawca przesunął płatność na kolejny miesiąc), to musisz naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności.

Jeśli prowadzisz działalność, a następnie w ramach tej działalności zawierasz umowę zlecenia, której przedmiot jest taki sam jak przedmiot prowadzonej działalności, to podlegasz ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu działalności. Z tytułu umowy zlecenia nie jesteś objęty ubezpieczeniami – ani obowiązkowo, ani dobrowolnie. Aby jednak umowa zlecenia mogła być traktowana jako wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przychód z niej uzyskiwany musi być opodatkowany jako przychód z działalności gospodarczej.

Zajrzyj:

Działalność i umowa o dzieło

Umowa o dzieło nie jest tytułem do ubezpieczenia. Nie wystąpi zatem zbieg tytułów ubezpieczeń w odniesieniu do wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło oraz prowadzenia działalności. Czyli opłacasz składki tylko z działalności.

Wyjątkiem jest sytuacja, w której umowa o dzieło zawierana jest pomiędzy ubezpieczonym a jego pracodawcą albo z innym podmiotem, ale wykonywana jest na rzecz jego pracodawcy. Przepisy traktują wynagrodzenie wypłacone na podstawie takiej umowy na równi z przychodem ze stosunku pracy.

Zbieg ubezpieczeń a składki zdrowotne

W przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne nie rozstrzyga się zbiegu ubezpieczeń. Składkę zdrowotną płacisz od każdego rodzaju działalnośći. Jeżeli równocześnie pracujesz na podstawie umowy o pracę i prowadzisz działalność gospodarczą, składka jest pobierana z obu tytułów – musi być zapłacona podwójnie. Jeżeli prowadzisz indywidualną działalność, jesteś wspólnikiem w dwóch spółkach cywilnych i pracujesz na etacie – zapłacisz składkę czterokrotnie (w uproszczeniu). Składka zdrowotna jest niepodzielna i odprowadzana zawsze w pełnej wysokości (czyli nawet za niepełny miesiąc).

Działalność i emerytura

Emeryt lub emerytka są zwolnieni z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od działalności (mogą opłacać je dobrowolnie). Jedyną składką, którą muszą opłacać, jest składka na ubezpieczenie zdrowotne. 

Uwaga, istnieje wyjątek od konieczności opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne!

Jeżeli świadczenie emerytalne (brutto) nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia a:

  • dodatkowe przychody tytułu działalności nie przekraczają miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury, lub
  • opłacany jest podatek dochodowy w formie karty podatkowej

- to emeryt  jest zwolniony z obowiązku opłacania składek na  ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności.

Działalność i renta

Osoby prowadzące działalność gospodarczą, które mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.

Nie dotyczy to osób, które np. mają ustalone prawo do renty innej niż renta z tytułu niezdolności do pracy i jednocześnie prowadzą działalność gospodarczą. Nie dotyczy to również wspólników spółek jawnych, komandytowych, jednoosobowych spółek z o.o, którzy mają prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podlegają oni ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym dobrowolnie (jeśli skorzystają z tego prawa obowiązkowe będzie dla nich także ubezpieczenie wypadkowe).

Urlop wychowawczy i macierzyński

Jeśli wykonujesz działalność w trakcie urlopu wychowawczego, obowiązkowe są dla ciebie ubezpieczenia społeczne z tytułu działalności. Urlop wychowawczy nie jest wówczas tytułem do ubezpieczeń społecznych ani obowiązkowych, ani dobrowolnych.

Ważne! Jeśli wykonujesz działalność w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego, obowiązkowe są dla ciebie ubezpieczenia społeczne z tytułu pobierania zasiłku. Z tytułu wykonywania działalności możesz zostać objęty nimi dobrowolnie.

Zobacz:

Czy ta strona była przydatna?