Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Sporządzenie spisu z natury w celu zamknięcia podatkowej księgi przychodów i rozchodów przy wniesieniu przedsiębiorstwa aportem do nowej spółki

Jeżeli na skutek wcześniejszego wniesienia przedsiębiorstwa w formie aportu do spółki podatnik nie będzie posiadał na dzień likwidacji samodzielnej działalności żadnych składników majątku podlegających zgodnie z przepisami wykazaniu w spisie z natury, to i tak musi przygotować dokument nazwany "spisem z natury". Dokument będzie zawierał dane wskazane w § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, czyli m.in. imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy), datę sporządzenia remanentu oraz informację, że wartość spisu z natury wynosi "zero", a także podpis właściciela firmy.

W takim przypadku, do podatkowej księgi przychodów i rozchodów należy wpisać "zerową" wartość remanentu na dzień likwidacji działalności gospodarczej.

Co powinien zawierać spis z natury

Przepisy nie określają wzoru spisu z natury. Sporządź go jednak w sposób staranny i trwały oraz zakończony. Spis musi być podpisany przez osoby w nim uczestniczące. Zgodnie z § 28 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów powinien zawierać co najmniej następujące dane:

  • imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy)
  • datę sporządzenia spisu
  • numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury
  • szczegółowe określenie towaru, towarów handlowych, materiałów, surowców podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów i innych
  • jednostkę miary, ilość stwierdzoną w czasie spisu, cenę w złotych i groszach za jednostkę miary
  • wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową
  • łączną wartość spisu z natury
  • wartość pomniejszenia, o którym mowa w § 29, ze wskazaniem pozycji spisu z natury i pozycji w księdze, z którymi związane jest pomniejszenie
  • klauzulę "Spis zakończono na pozycji..."
  • podpisy osób sporządzających spis
  • podpis właściciela zakładu (wspólników)

Pamiętaj, że przy prowadzeniu:

  • księgarń i antykwariatów księgarskich - spisem z natury można obejmować jedną pozycję wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne
  • działalności kantorowej - spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe
  • działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury należy objąć niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz liczbę zwierząt według gatunków z podziałem na grupy

Spis z natury powinien obejmować również towary, które są własnością podatnika, znajdujące się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika, a także towary obce znajdujące się w zakładzie podatnika. Towary obce nie podlegają wycenie; wystarczy ich ilościowe ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność. Do spisu nie należy wpisywać środków trwałych.

Jak wycenić elementy spisu z natury

Musisz wycenić materiały i towary handlowe objęte spisem z natury według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia.

Spis z natury półwyrobów (półfabrykatów), wyrobów gotowych i braków z własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia, a odpadów użytkowych, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania. Zasady wyceny spisu z natury określa § 29 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Spis z natury musi być wpisany do księgi według poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu sporządzono odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie przechowuj łącznie z księgą.

Dokonaj wyceny najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia zakończenia spisu z natury. W razie przyjęcia wyceny towarów w kwocie niższej od ceny zakupu lub nabycia albo od kosztów wytworzenia – szczególnie z powodu uszkodzenia czy wyjścia z mody ­– przy poszczególnych pozycjach zaznacz również jednostkową cenę zakupu (nabycia) lub koszt wytworzenia. Wartość spisu wpływa bezpośrednio na wynik podatkowy (zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), nie oznacza natomiast konieczności zapłaty podatku od wartości sporządzonego spisu.


Słowniczek pojęć (na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów):

Towary – towary handlowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półwyroby (półfabrykaty), wyroby gotowe, braki i odpady oraz materiały przyjęte od zamawiających do przerobu lub obróbki, z tym że:

  • towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym; towarami handlowymi są również produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej
  • materiałami (surowcami) podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się główną substancją gotowego wyrobu; do materiałów podstawowych zalicza się również materiały stanowiące część składową (montażową) wyrobu lub ściśle z wyrobem złączone (np. opakowania - puszki, butelki) oraz opakowania wysyłkowe wielokrotnego użytku (np. transportery, palety), jeżeli opakowania te nie są środkami trwałymi
  • materiałami pomocniczymi są materiały niebędące materiałami podstawowymi, które są zużywane w związku z działalnością gospodarczą i bezpośrednio oddają wyrobowi swoje właściwości
  • wyrobami gotowymi są wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został całkowicie zakończony, wykonane usługi, prace naukowo-badawcze, prace projektowe, geodezyjno-kartograficzne, zakończone roboty, w tym także budowlane
  • produkcją niezakończoną jest produkcja w toku oraz półwyroby (półfabrykaty), czyli niegotowe jeszcze produkty własnej produkcji, a także wykonywane roboty czy usługi przed ich ukończeniem
  • brakami są nieodpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji, całkowicie wykończone bądź też doprowadzone do określonej fazy produkcji; brakami są również towary handlowe, które na skutek uszkodzenia lub zniszczenia w czasie transportu bądź magazynowania utraciły częściowo swoją pierwotną wartość
  • odpadami są materiały, które na skutek procesów technologicznych lub na skutek zniszczenia albo uszkodzenia utraciły całkowicie swoją pierwotną wartość użytkową

Cena zakupu – cena, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszona o podatek od towarów i usług, podlegający odliczeniu zgodnie z odrębnymi przepisami, a przy imporcie powiększona o należne cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne dodatkowe, obniżona o rabaty, opusty, inne podobne obniżenia, w przypadku zaś otrzymania składnika majątku w drodze darowizny lub spadku - wartość odpowiadająca cenie zakupu takiego samego lub podobnego składnika.

Cena nabycia – cena zakupu składnika majątku powiększona o koszty uboczne związane z zakupem towarów i składników majątku do chwili złożenia w magazynie według ich cen zakupu, a w szczególności koszty transportu, załadunku i wyładunku oraz ubezpieczenia w drodze.

Koszt wytworzenia – wszelkie koszty związane bezpośrednio i pośrednio z przerobem materiałów, z wykonywaniem usług lub pozyskaniem (wydobyciem) kopalin, z wyłączeniem kosztów sprzedaży wyrobów gotowych i usług.


Podstawa prawna: