print

Zasady ogólne amortyzacji środków trwałych

Amortyzacja nie obejmuje całego posiadanego przez podatnika majątku. Amortyzacji podlegają wyłącznie składki stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie (np. zbudowana hala). Amortyzacją mogą być objęte jedynie składniki zdatne do użytku. Środków trwałych, które nie mogą spełniać swojej roli – nie można rozliczać poprzez odpisy. Nadto amortyzacji podlegają wyłącznie składniki kompletne. Oznacza to, że nie można rozliczać w kosztach wydatków na wytworzenie środka trwałego przed dniem jego ukończenia.

  • Metody amortyzacji

Przedsiębiorcy sami dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji; Wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Z powyższego wyłączony jest tabor transportu morskiego w budowie oraz środków trwałe i wartości niematerialne i prawne otrzymywane do odpłatnego korzystania, zgodnie z umowami zawartymi na podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji- jeżeli ustalono w nich szczególne reguły stosowania odpisów.
Najczęściej stosowane są metody: liniowa i degresywna.

  • Metoda liniowa

Jest podstawową metodą amortyzacji. Polega na równomiernym rozłożeniu odpisów amortyzacyjnych obciążających koszty firmy w każdym roku w tej samej wysokości. Odpisy amortyzacyjne są równe – przez cały okres amortyzowania środka trwałego stosowana jest taka sama stawka amortyzacyjna. Przy tej metodzie podstawą naliczania odpisów amortyzacyjnych jest w każdym roku obrotowym (i podatkowym) wartość początkowa środka trwałego.
Stawki amortyzacyjne znajdują się  w Wykazie rocznych stawek amortyzacyjnych, stanowiących załączniki do ustaw o podatku dochodowym od osób prawnym  i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Więcej na ten temat w artykule  pt. "Przykład amortyzacji liniowej".

  • Metoda degresywna

Przy stosowaniu metody degresywnej, w pierwszych latach odpisy amortyzacyjne są wyższe . Stawki amortyzacyjne  znajdujące się wykazie są  wówczas mnożone przez  współczynnik nie wyższy niż 2,0 lub 3.0 w przypadku ich użytkowania  środków w gminach o szczególnym zagrożeniu wysokim bezrobociem strukturalnym albo w gminie zagrożonej recesją i degradacją społeczną.
Odpisy maleją, aż do zrównania się odpisów obliczanych metodą degresywną z odpisami, które byłyby liczone metodą liniową. W kolejnych latach  roczna kwota amortyzacji jest liczona przy zastosowaniu metody liniowej, Metodę degresywną stosować  można wyłącznie dla środków trwałych z grup 3–6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) oraz środków transportu, z wyjątkiem samochodów osobowych. W przypadku metody degresywnej podstawą, od której nalicza się odpisy amortyzacyjne, jest wartość początkowa używanego środka trwałego. Szersze omówienie zasad w artykule pt.  "Przykład amortyzacji degresywnej".
Przepisy przewidują  też inne metody: 
– podwyższonych stawek przy użyciu współczynników;
– stawek indywidualnie ustalonych;
– jednorazowego odpisu.


Metoda podwyższonych współczynników polega na tym, że przy amortyzacji liczonej metodą liniową podwyższa się stawkę podstawową. Stawkę tę podwyższyć można jedynie w przypadku amortyzacji ściśle określonych  środków trwałych. (niektórych :budynków, maszyn i urządzeń oraz samochodów osobowych)

W przypadku ulepszonych  lub używanych budynków lub  maszyn i urządzeń  prawo dopuszcza  możliwość  stosowania indywidualnych stawek amortyzacyjnych. Ustalone przez przedsiębiorcę indywidualne stawki amortyzacyjne dla  w/w środków są wynikiem przewidywanego przez niego okresu ich używania, przy czym minimalne okres amortyzowania  dla  poszczególnych grup środków trwałych zostały  określone w przepisach prawa (art. 16 j ustawy o PDOP oraz art. 22 j ustawy o PDOF).


Od 2007 r. wprowadzone została  możliwość dokonywania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. Dotyczy ona tzw. małych podatników oraz podatników, którzy w danym roku rozpoczną prowadzenie działalności. Mali podatnicy mogą stosować metodę jednorazowej amortyzacji w każdym roku podatkowym, w którym  spełniają  kryteria małego podatnika, a podatnicy rozpoczynający działalność tylko w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność.

Jednorazowa amortyzacja obejmuje środki trwałe – zarówno nowe, jak i używane – zaliczone do grupy 3–8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyłączeniem samochodów osobowych.
Ponadto, istnieje jeszcze jedna „metoda”, która mówi, iż w przypadku środków trwałych albo wartości niematerialnej i prawnej, których wartość początkowa nie przekracza 3.500,00 zł, przedsiębiorca może dokonać odpisu jednorazowo w koszty w miesiącu oddania go do używania (z tym, że jest to jego prawo, nie obowiązek, co oznacza, że może także amortyzować takie środki trwałe według jednej z opisanych metod – rozkładając koszty w czasie).

  • Okres  rozpoczęcia i zakończenia amortyzacji

Dla celów bilansowych rozpoczęcie amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania Inny moment rozpoczęcia dokonywania odpisów amortyzacyjnych został określony w przepisach obu ustaw o podatku dochodowym.  Na gruncie podatkowym zaś odpisów amortyzacyjnych dokonuje się począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały wprowadzono do ewidencji. W praktyce najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest rozpoczęcie amortyzowania środków trwałych dla celów bilansowych w momencie wynikającym z ustaw podatkowych, czyli od miesiąca następującego po ich przekazaniu do używania i wpisaniu do ewidencji.
W razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Moment zakończenia dokonywania odpisów amortyzacyjnych według prawa bilansowego oraz podatkowego jest taki sam. Ma to miejsce z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego lub w razie:

•    przeznaczenia środka trwałego do likwidacji,

•    jego sprzedaży,

•    stwierdzenia jego niedoboru.

  • Termin dokonywania odpisów amortyzacyjnych

Odpisów amortyzacyjnych dokonywać można równomiernie co miesiąc lub raz na kwartał lub raz na rok. Nie ma w tym zakresie ograniczeń. Suma odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonanych w pierwszym roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji, nie może przekroczyć wartości tych odpisów przypadających za okres od wprowadzenia ich do ewidencji (wykazu) do końca tego roku podatkowego.
 

Czy ta strona była przydatna?

Twoja opinia przyczyni się do polepszenia tej strony.